Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված · Էջ 139 / 318
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 415, սյունակ 1 Էջ 415
ԿՈԿՈԶ «մեծամիտ»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն՝ *կոզ- արմատից, որ առանձին չի ավանդվել, եւ որի ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկոզարան, կոկոզաբանել, կոկոզավիզ, կոկոզանք, կոկոզումն, կոկոզիլ, կոկոզանալ, կոկոզնալ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈԿՈՐԴ (-ի) «կոկորդ, խոշակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer- «կլանել, կոկորդ» Կրկնավոր կազմություն
Կրկնավոր կազմություն՝ բնիկ հնդեւրոպական *gʷer- «կլանել, կոկորդ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկորդել, կոկորդալի, կոկորդալիր, կոկորդախոս, կոկորդակիր, կոկորդակոփ
Նոր՝
կոկորդային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կեր
հայ. կուր
պրուս. gurcle
ռուս. горло «կոկորդ»
լատ. gurgulio (կրկնավոր)
հ. վ. գ. querka «կոկորդ»
Մատենագիտություն
H. AG 460; Աճ. ՀԱԲ 619
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂ (-ի, -ից, -աց) (կողն, -ան) «կող, կողք, կողմ, կողակից, կին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gol- «ճյուղ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 621), հետեւելով Մեյեին, համեմատում է բոխս. Ա källyme, Բ källymiye «կողմ» բառերի հետ, սակայն այս բառերի բուն իմաստն է «ուղղություն, աշխարհի կողմ», եւ նրանց համեմատությունը հուն. κλίμα «աշխարհամաս. աշխարհի կողմ» բառի հետ ավելի հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կողակից, կողաբաղ, կողահերձ, կողահոս, կողամայր, կողնիլ, զառիկող, զառիկողի, հարստակող, միջակող, պատկողանդոց, անկողին, ընկողին, անգողին, ընգողին, ընկողնիլ, գետնանկողին
Նոր՝
կողոսկր, կողիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կողր «ճյուղ»
ռուս. голья «ճյուղ»
Մատենագիտություն
Աճառյան 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 416, սյունակ 1 Էջ 416
ԿՈՂԻՆՋ (կողղինջ) «խխունջ» (բբ.)
Ծագումն անհայտ է
Մի կողմից՝ հնարավոր է կ/խ անցումով կապը խխունջ բառի հետ (Աճառյան, ՀԱԲ 2, 621, տե՛ս), մյուս կողմից՝ հնարավոր է ծագումը կողլանջ հայերեն բառից:
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 621
Տե՛ս նաեւ
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՄՆԵԼ «կռահել, ենթադրել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՏԻԼ «լքվել» (բրբ. «լքանիլ»)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 417, սյունակ 1 Էջ 417
ԿՈՂՈՔՈՅ «վեգ, կոճ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gel- «գնդ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *goblp(h)-) նախաձեւից
Աղբյուր՝ հուն. κολοφών (թերեւս) «գագաթ, խաղագնդակ»
հայերենին հարմարեցված (°), եթե կողով (կողոփ) բառի հետ միասին *goblp(h)- նախաձեւից չի գալիս՝ *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՄՍ (կոմիտոս), -ի, -ից, -ունք ««կոմս» (կոմէս «հունահայքի կառավարիչ»)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. qōms < հուն. κόμης) (եւ կոմէս < հուն. κόμης
(եւ կոմէս < հուն. κόμης):
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 628
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅ II ««զկեռենի» (թրբ.)»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՆԱՔՈՂ ««պատկերահան» (կամ «ամենակալ»?)» (ԲՀ)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. εἰκών (թերեւս) «պատկեր»
աղավաղված, որի կոն- բաղադրիչը հուն. εἰκών (οἰκος-ի հայց. ձեւ) «պատկեր» բառն է