Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 139 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԵԼ «պատառոտել, ցտել, կետ-կետ նշաններ դնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «ծակել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-)
արմատից․ հմմտ. հայ. կետ, կծանել, հ. խլ. citla, հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստել (կստոտ), կտկտել, կուտկուտիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կետ
հայ. կծանել
հ. խլ. citla
հ. վ. գ. kizzilōn «խուտուտ ածել»
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍՏԻ «կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kei-t- «կտրել, անջատել»
քքիւ, քքուել ձեւերը նախնական են, եւ կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *(s)kei-t- «կտրել, անջատել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կստուել, քքուել, քքիւ անել
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏԻՏ I «խուզարկություն, փնտռտուք, պրպտում»
Ստուգաբանություն
Կրկնավոր կազմություն՝ *կետ- կամ *կուտ- արմատից, որոնցից առաջինը հազիվ թե կապ ունենա կետ «կետ» արմատի հետ։
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏԻՏ II ((բրբ.) մանր պտուղ) «կլոր մանր կտորներից բաղկացած կղկղանք (այծի, ոչխարի, ուղտի)․ (բրբ․) մանր պտուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-) *-d ածականով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտոր, կտտորենի, կտտկենի, կտտենի, կտտորել, կտտահոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ․ գերմ․ kötel «կտիտ»
Մատենագիտություն
Ջահ․ ՀԼՊ 126
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՂԻԼ «սեռական խիստ ցանկություն զգալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «խայթել, կծել, խուտուտ ածել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gid-il-)
Հայ-գերմանական զուգաբանություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտղանք, կտղուցք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ․ իսլ․ kitla
հ․ անգլ․ citelian
հ․ սաքս․ kitilōn
հ․ վ․ գերմ․ kizzilōn «խուտուտ ածել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՏ (կտիտ) «չարչարանք»
Ստուգաբանություն (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
Հավանաբար կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ, թերեւս, առկա է նաեւ կտկտել բայի մեջ, որը հավանաբար կապված է հնդեւրոպական *geid- արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտտել, կտտումն, կտտանք, կտտամահ, նորակտուտ, չարակտտուտ, բազմակտտուտ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՏԵԼ «կծկվել, գալարված նստել (օձի մասին)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud-)
Կրկնավոր ձեւ՝ կտ- արմատից, որ հավանաբար առկա է նաեւ կտուտիլ բայի մեջ, այսինքն՝ ծագում է հնդեւրոպական *gud- ձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՐ II -ոյ «կտոր, խուզում, խուզվածք, բուրդ»
Ծագումն անհայտ է
Հմմտ. կտտոր արմատի մասին ասվածը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտրել, կտրոց, կտրոցիկ, կտրան, կտրած, կտրատել, միջակտուր, կիսակտուր, կարճակտուր, մատակտուր, շրջակտուր, հատակտուր, բացակտուր, երկակտուր, երկաթակտրություն
Նոր՝
կտրականապես, կտրականորեն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1 Էջ 433
ԿՏՈՒՑ (կտունց), -ի, -աց (կտունց) «կտուց, թռչունի քիթ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտցավոր, կտցել, կտցար, սրակտուց, կարմրակտուց, կորակտուց, կռակտուց
Նոր՝
կտցահարել
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿ (-ի) «կրակ, հուր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «այրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-ro- կամ *gu-lo-) հուր-ի ազդեցությամբ
Սակայն հնարավոր է կրակ բանի իրանական ծագումը հ. վրաց. kerak «օջախ» բառի հետ միասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրակաբեր, կրակակալ, կրակարան, կրակետող, կրակատուն, կրակապաշտ, կրականի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իռլ. gúal «ածուխ»
հ. իսլ. kol «փայտածուխ»
մ. վ. գ. kole «փայտիլել, առկայծել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 399; Климов, ЭСКЯ 180