Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1700 բառահոդված (էջ 138/170)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱՊ I (սողոպ) «անկայուն, փոփոխական, փոփոխամիտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղապանել, սաղապիլ, սաղապումն, սողոպումն, անսաղապ, դիւրասաղապ, շատասաղապ
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱՐԹ -ի, -ից, -աց, -ու (սադարդ) «տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ, սաղարթափափ, ոսկեսաղարթ, գեղասաղարթ, զուարթասաղարթ, թանձրասաղարթ, լայնասաղարթ, խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂՄՆ -ն (սեռ. սաղման) «սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- *-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն, սաղմնազգեստեալ, սաղմնաբոյն, սաղմ(ե)լ, սաղմնանալ, սաղմնարան, սաղմնաբանական, սաղմնաբանութիւն
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂՄՈՍՈՂՈՍ «սաղմոսասաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ψαλμολόγος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 166
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՄԻ (սամետի (սամոտի)) «սամի, ղեկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kam- (*kem-) «ձող» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'amiā-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'amiā- ` *kam- (*kem-) «ձող» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սամետի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
çámyā
«գավազան, փայտե սեպ»
ավ.
simā
«լծասարքի մի մաս»
հուն.
κάμαξ
«ձող, փայտ»
մ. վ. գ.
hamel
«ձող»
Մատենագիտություն
H. AG 488; Աճ. ՀԱԲ 167; Pok. IEW 556
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՆՏԵՐ «քիր, փայտ, ցից» (բբ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *k'am- (*k'em-) «ձող, փայտ»
կապ ունենա հնդեւրոպական *k'am- (*k'em-) «ձող, փայտ» արմատի հետ, որտեղից հայ. սամի
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՆՏՐՈՒԿ (բ. սնդրուկ, սինդրիկ) «մի բույս, կոճղուկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է սանտր բառից՝ բուսանունների՝ հաճախ հանդիպող -ուկ ածանցով
Էջ 668, սյունակ 1 Էջ 668
ՍԱՊԱՏ (սապաթ) «կողով, զամբյուղ, կուզ, սապատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *sapat
փոխատու լեզու՝ պ. sabad
փոխատու լեզու՝ քրդ. sevi
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սապատակ, սապատավոր, սապատողն, երկսապատ, 미ասապատ
Մատենագիտություն
H. AG 236; Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՍԱՆԵԼ (սասանիլ) ««սասանել, տատանել» («դողալ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kan- «տատանվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'enk-) առանց *-k- ածակաանի ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սասանութիւն, սասանումն, սասանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
hākan
«կախել, կախած թողնել»
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱՐ «մշակ, ոստայնանկ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *sam- «չարչարվել, հոգնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sam-tar)
փոխատու լեզու՝ իրանական sātar «իշխող»
փոխատու լեզու՝ իրանական *sātar
բայց առաջարկված ստուգաբանությունները լիովին հավաստի չեն, ըստ Բեյլիի (DKS 123)՝ sātar «իշխող», ըստ Փերիխանյանի՝ *sātar, *sam-tar (*sam - «չարչարվել, հոգնել»): Քիչ հավանական է նաեւ սեմական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատարել, սատարութիւն, անսատար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472