Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 138 / 400
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅՍ
(-ոյ)
«լոյս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk'-
«լուսաւորել, լուսաւոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuk'o-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսաբեր,
լուսազարդ,
լուսակերպ,
լուսամուտ,
լուսանալ,
լուսատու,
լուսարան,
լուսաւոր,
լուսաւորիչ,
լուսածել,
ինքնալոյս,
մշտալոյս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
roká- «լոյս»
հուն.
λευκός «լուսաւոր, փայլուն. սպիտակ»
լատ.
lūx «լոյս»
կիմր.
llug «փայլ»
ռուս.
луч «ճառագայթ»
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՁՆ
(-ին, -ունք, -անց, ուշ՝ լորձ, -ոյ, լորձիք)
«լորձ, լորձունք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lend(h)-
«սահել»
ոչ ռնգական ձեւ
հ.-ե. արմատ՝ *(s)leu-
«թոյլ կախուել, թոյլ»
*-r- ածանցով
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական ծագման, բայց բուն աղբիւրի վերականգնումը առայժմ քիչ արդիւնաւէտ է. եթէ հնարաւոր է վերականգնել *(s)lend(h)- «սահել» արմատն (Pok. IEW 1, 901), ապա թերեւս կարելի է բխեցնել ոչ ռնգական ձեւից. Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 298) հայերենից է բխեցնում վրաց. lorco «լորձանյութ» բառը, բայց քարթվելագէտները (տե՛ս Климов, ЭСКЯ 189) փորձում են վերականգնել *porco «լորձ, լորձունք» քարթվելական արմատը եւ lorco-ն կապել նրա հետ։ Քիչ հաւանական է կապ տեսնել հնդեւրոպական *(s)leu- «թոյլ կախուել, թոյլ» արմատի հետ, որտեղից *-r- ածանցով՝ մ. վ. գ. slier (<*sleura) «տիղմ, կաւ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորձնային,
լորձնատեսակ,
լորձնատեսակութիւն
Նոր՝
լորձնաթաղանթ
լորձնաթաղանթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lumbricus «ճիճու» (<*lonabr-īko)
վրաց.
lorco «լորձանյութ»
մ. վ. գ.
slier «տիղմ, կաւ» (<*sleura)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 901;
Աճ. ՀԱԲ 298;
Климов, ЭСКЯ 189
Տե՛ս նաեւ
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏ
«ծոյլ, թոյլ, հոգնած»
Անստույգ
Հնարաւոր է ծագումնաբանական կապը լորտու բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լորտաբա՞ր
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԱՆԱԼ
(լուանալ)
«լվանալ (փոխաբ. նախատել)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pleu-
«հոսել, լողալ, լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pluu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուալիք,
լուանալի,
լուարան,
լուացումն,
լուացք,
լուացիկ,
լուացարար,
անլուայ,
անլուաց,
ոտնալուայ
Նոր՝
լուացարարուհի
լուացարարուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plavatē «լողում է»
հուն.
πλεω «լողալ»
հ. վ. գ.
flouwen «լվանալ»
լիտվ.
pláuti «լվանալ»
հ. սլ.
plavati «լողալ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 300;
Pok. IEW 836
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԾ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց, -ից)
«լուծ, կշեռքի թե, Կշիռ կենդանակերպ, զոյգ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ieu-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *iugo-)
բաղարկված լուծանել բայի արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լծել,
լծակ,
լծակից,
լծակռիւ,
լծակցութիւն,
լծաբարձ,
լծընկեց,
լծկան,
լծորդ,
եզնալուծ,
ծանրալուծ,
միալուծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
yugá
հուն.
ζυγόν
լատ.
jugam
խեթ.
iuga «լուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 301;
Pok. IEW 509
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԾԱՏԼԻ
«Հայկ (Օրիոն) համաստեղություն»
Ստուգաբանություն
բաղկացած է լուծ եւ -ատլի (°) բաղադրիչներից
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԿԱՍ
Ստուգաբանություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 302) հնարավոր է համարում բացատրել «հանկարծ, պատահմամբ» եւ դիտել որպես բաղադրություն՝ լուկ + ամ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 302
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՌ
(-ի, -աց)
«լուռ, անխոս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *kleu-
«լսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *klus-ri-)
«լսող-լուռ» զարգացմամբ
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լռել,
լռելեայն,
լռասէր,
լռութիւն,
լռուն,
լռիկ,
լռակացութիւն
Նոր՝
լռակեաց
լռակեաց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հայ.
hljōt «ունկնդրում, հանդարտություն, լռություն»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 302;
Pok. IEW 606
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒՍԻՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«լուսին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *leuke-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուսնակայ,
լուսնակ,
լուսնապաշտ,
լուսնոտ,
լուսնտփիլ,
լուսնեակ,
լուսնաւոր,
լուսնել,
ենթալուսնեայ,
միջնալուսին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rōcana «լուսավորող»
լատ.
luna «լուսին, լուսաստված»
ռուս.
луна «լուսին»
Մատենագիտություն
H. AG 453;
Ջահ. ՀԼՊ 136
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՄՆ
(լուսունի)
«աչքի բիծ, ակնաբիծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *leuk-
«լուսավորել, լուսավոր»
(անմիջական նախաձեւ՝ *luk'on-)
որից նաեւ՝ լոյս, լուսին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լնագույն,
լսնաձեւ,
լսնանալ,
լսնիլ,
հաւալուսն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։