Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 138 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒԻ (-ոյ) «կառչելու տեղ, կովան, կռիվ, ընդհարում, պայքար, պատերազմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷēr- «ծանր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gʷēri- (°))
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷēri- (°) *gʷēr- «ծանր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռուիլ, կռուական, կռուակից, կռուանոց, կռուասէր, կռուարար, գազանակռիւ, զատեկռիւ, բանակռիւ, մենակռիւ, մերկակռիւ, նաւակռիւ, բռնակռիւ, լծակռիւ, ընդդիմակռուել, անկռիւ, անկռուելի, բանակռուութիւն, ոտնկռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. βρῑμη «խիստ, ճնշում, գրոհ»
հ. վ. գ. krēg «համառություն»
մ. վ. գ. kriec «ջանք, կայունություն, կռիվ, վեճ»
գ. krieg «կռիվ»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՃԵԼ (*կռոտ) (բրբ. կռոճ «մանր կտոր») «խփել, զարկել, զարդել, փշրել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել»
Հազիվ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ, որից ծագում է գ. krumen (հզն.) «փշրանք» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռճումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. krumen (հզն.) «փշրանք»
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՆՁԻԼ I (կռունճ) (բրբ.) «կծկվել, կուչ գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)rēngh-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g(ē)rēngh-` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. kringeln «գալարվել, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՆՁԻԼ II «կծկվել, կուչ գալ, գալարվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)renk'e-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից՝ *g(ē)renk'e-։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 672) բխեցնում է *grengh- արմատից, որ չէր կարող տալ կռնձիլ (հմմտ. կռնճիլ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ. kringeln «գալարվել, ոլորվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672; Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌԹ- (եւ կոատ- °) «բուսանվանական արմատ»
Ստուգաբանություն
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gr-et-(h)-)
Կապ ունի՞ արդեօք հ.-ե. *gr-et-(h)-ի հետ, որ գալիս է *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոռթն, կոռթո, կոռթուկ, կոատունկ
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՌՈՒՆՉ (բրբ.) «որմնաբույս, պատեղիճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)reuenk'o-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *g(ē)reuenk'o-` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից, որից նաեւ՝ հայ. կռնձիլ «կծկուել, կուչ գալ, գալարուել»։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՈՒՆԿ «կռունկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gērung-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *gērung-` *ger- բնաձայնական արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γερ-ην
հուն. γέρανος
կիմր. կոռն.
բրետ. garan
հ. վ. գ. kranuh «կռունկ»
Մատենագիտություն
H. AG 461; Աճ. ՀԱԲ 673; Ջահ. ՀԼՊ 125
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՌՈՒՆՁ «բոբիկ»
Ծագումն անհայտ է
Եթե կապ չունի կռունձ «գբուզ, զանգուր» արմատի հետ (Մալխ ՀԲԲ 2, 494), ապա ծագումն անյայտ է։
Մատենագիտություն
Մալխ ՀԲԲ 494
Տե՛ս նաեւ
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՌՈՒՓ (-ի, -աց) «բռունցք, բռունցքի հարված»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)ru-ph-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռփել, կռփիչ, կռփանք, կռփահարել, կռփահարութիւն, կռփամարտիկ, կռփակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γρυπος «ուռուցիկ, արծվաքիթ» (*-p աճականով)
հուն. γρυποω «ծռել»
շոտլ.-գաել. groban «բլրի գլուխ կամ ծայր» (*-b աճականով)
Էջ 432, սյունակ 1 Էջ 432
ԿՍԱՊԻԼ «կծկվել, կուչ գալ (օձի մասին)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud-) + -ապ հին վերջածանց
արմատից (+ -ապ հին վերջածանց)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ. kyta «սապատ, ուռած ծալք»
հ. վ. գ. kauzen (= kauern) «կծկվել, պպզել»