Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված · Էջ 138 / 764
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԱՍՏԱՆ «պատսպարան, ապահով տեղ» (բբ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *գեր-)
հայերեն կազմութիւն՝ առանձին չպահպանուած *գեր- «ապահով լինել» արմատից եւ -(ա)ստան ածանցից։ *գեր-ը կարող էր ծագել հնդեւրոպական *uer- «նկատել, ուշադրութիւն դարձնել» արմատից։ Հնարաւոր է ամբողջովին իրանական աղբիւրից ծագելու մասին վարկածը, բայց նման բառ չի հաւաստուած:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ουρος «պահապան»
արա ωρα «պահպանութիւն, հոգս, խնամք»
գոթ. war(s)
հ. իռլ. varr «ուշադիր»
հ. անգլ. warian «պահպանել»
հ. վ. գ. wart «պահապան»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԴԱՍՏԱՆ (-ի, -աց) «ծառաների եւ գերիների ամբողջութիւն, ինչք, կալուածք, ընտանիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «ցանկապատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gher-dh-) -(ա)ստան ածանցով
իրանական միջնորդութեամբ՝ արմատից։ (սխալ ստուգաբանութեամբ՝ գերդաստուռն)։ (իրանական միջնորդութեան վարկածը հեղինակինն է) :
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերդաստակական, գերդաստանիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
փռյուգ. gordum «քաղաք»
հուն. κορθίς «կոյտ. բազմութիւն»
գոթ. gards «տուն»
հ. անգլ. geard «բակ»
հ. սաքս. gard «բնակարան» (հզն.)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 541
Էջ 157, սյունակ 1 Էջ 157
ԳԵՐԵԶՄԱՆ (-ի, -աց) «գերեզման, շիրիմ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. garō dəmāna (թերեւս) «գովեստի տուն (իմա՛ «արքայութիւն»)»
Աղբյուր՝ մ. պ. garōtmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garizmān (թերեւս) «երկինք»
Աղբյուր՝ պ. garazmān (թերեւս) «երկինք»
աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գերեզմանատուն, գերեզմանակրկիտ, գերեզմանահատ, գերեզմանատեղի, գերեզմանաւրինէք, գերեզմանափոր, գերեզմանաքար, գերեզմանոց, գերեզմանային
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 542
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐԴ «մի բույս՝ աղավնաբուս» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՄԱՍՏ -ի (գերամաստի) «ամրափայտ մի ծառ»
Անստույգ (թերեւս)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՐՈՒ(Ն)ԱՅՆ «փոխարկված» (ԲՀ՝ «փոխարկեալ»)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԵՒԵՆ «գազ, մոշա»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԶԱԹ -ու «բուրդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. gezzeθā
Աղբյուր՝ եբր. gizzat
Աղբյուր՝ ակկադ. gizzatu
Փոխառություն սեմական աղբյուրից։
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 480
Էջ 158, սյունակ 1 Էջ 158
ԳԶԵՌԵԼ «շորթել, կորզել»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել»
Աղբյուր՝ թաթվ. gza- (հազիվ թե) «ճանապարհ»
որեւէ կապ կա հնդեւրոպական *ueg'h- «շարժել, քաշել, տանել» արմատի հետ, որ պիտի տար *գեզ եւ նորից, թերեւս, հայերենի միջնորդությամբ, փոխառված է թաթվ. gza- «ճանապարհ» բառը։
Էջ 159, սյունակ 1 Էջ 159
ԳԶԻՐ III (գզեր) «խոչ, խոչընդոտ» (ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրութիւն՝ գզրել: Անստոյգ բառ: Կապ ունի՞ գզրել «զղջալ, ափսոսալ» բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գզրել