Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 138 / 186
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԵԼ
(-եալ)
«ներել, դիմանալ, տոկալ, հանդուրժել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Երկրորդ իմաստով լավ զուգահեռ ունի լատ. nero «դիմացկուն, ուժեղ» բառի մեջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *ner- արմատից։ Այսպիսով, թերեւս ներ-ը գալիս է հնդեւրոպական այդ արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ներելի,
ներումն,
ներ(ող)ութիւն,
աններելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
nero «դիմացկուն, ուժեղ»
հ. սլավ.
nraw «բարք»
Էջ 566, սյունակ 1
ՆԵՐԻՔ
«վարք»
(ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ner-
«կենսաուժ, առնական, ուժեղ»
Եթե հնից եկող բառ է, ապա լավ զուգահեռ ունի սլավոնական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
nraw «բարք»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻԳ
II
«ջղաձգություն, սեղմում»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nēu-
«ցնցել, հարված տալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *neu-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 450-451) միացնում է նախորդ նիգ-ի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nudáti «հրում է, շարժում է»
հուն.
νύσσω «ծակում եմ, խփում եմ, հրում եմ»
լիտվ.
niurkyti «սեղմել, ճզմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 140, 183;
Աճառյան 450-451
Տե՛ս նաեւ
Էջ 568, սյունակ 1
ՆԻՍՏ
-ոյ
«նստվածք, նիստ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sed-
«նստել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ni-zdo-)
*ni «ցած» + *zd
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ni-zdo- (*ni «ցած», *sed/*zd «նստել») արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նստիլ,
ստուերանիստ,
նստել,
գահանստիլ,
նստակեաց,
մեծանիստ,
երկայնանիստ,
թագաւորանիստ,
լայնանիստ,
գեղեցկանիստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nisidati «նստում է»
սողդ.
nista «նստած»
հ. վ. գ.
nest
անգլ.
nest
Մատենագիտություն
H. AG 178;
Աճ. ՀԱԲ 453-454
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԿԱՀ
«խոստմնապահ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. nigāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԿԱՆ
(-ի, -աց)
«մի տեսակ հաց»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *nikan
իրանական աղբյուրից՝ *nikan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկանակ,
նկանակաձին,
նկանախորթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 454-456;
Ջահ. ՀԼՊ 536
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԿԱՏ
I
«նկատում, հայացք, նայել»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *kwei-
«ուշադրություն դարձնել, նկատել»
Աղբյուր՝ իրանական *ni-kata
(թերեւս)
իրանական աղբյուրից՝ *ni-kata (<հնդեւրոպական *kwei- «ուշադրություն դարձնել, նկատել»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկատել,
նկատութիւն,
նկատումն,
նկատիչ,
յայտանկատ,
նախանկատ,
աննկատելի
Նոր՝
նկատողութիւն, նկատի առնել
նկատողութիւն, նկատի առնել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 487
Էջ 570, սյունակ 1
ՆԿՈՒՂ
«նկուղ, տան գետնահարկ, պահեստ»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ni-gula)
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված: Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելը՝ *ni-gula՝ *geu- «ծռել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ.
kule «փոս, խոռոչ»
Էջ 570, սյունակ 1
ՆԿՈՒՆ
«նվաստ, ընկճված»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական nikūn
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկնութիւն,
նկնատեսակ,
նկնախոհ,
նկնահասակ,
նկնաձեւ
Նոր՝
աննկուն
աննկուն
Մատենագիտություն
H. AG 205;
Աճ. ՀԱԲ 457
Էջ 570, սյունակ 1
ՆՄԱՆ
(-ի, -ից)
«նման»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *nimān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նմանիլ,
նմանակից,
նմանահան,
նմանութիւն,
նմանի,
նմանավիշտ,
աննման,
հայրանման,
ծովանման,
խաչանման,
խեցանման,
գեղնման,
դեղնման
Նոր՝
նմանողական, նմանողութիւն, օձանման
նմանողական, նմանողութիւն, օձանման
Մատենագիտություն
H. AG 205;
Աճ. ՀԱԲ 459
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։