Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Արդյունք՝ 11298 բառահոդված (շտեմարանում ընդհանուր՝ 11298) · Էջ 137 / 1130
Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐԿԺԱՏ (բարզժատ, բարզատ, փէժատ) «մի տեսակ խեժ, անգուժատ, քաղբան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պարսկերեն *bargazhat
(bārzad-ի կողքին)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 425
Տե՛ս նաեւ
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ I (-ի, -ից) «բարձ, նստաբարձ, բազմոց, աթոռ, գահ (փխբ.) պատվաստիճան, (հգն.) ազդր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *barĵ
իրանական աղբյուրից՝ *barĵ (
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձընտիր, բարձերեց, բարձրաթոռ, բարձակից, բարձրաձգութիւն, նախաբարձութիւն, երկայնաբարձ
Նոր՝
բարձոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. barəziš
ou. baz baz
պ. bāliš «բարձ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 45; Աճ. ՀԱԲ 426; Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁ II (-ձու, -ձունք, -ձանց) «բարձր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhergh- «բարձր, վեր» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherg'hu-r-)
*bherg'h- «բարձր, վեր» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձրանալ, բարձրաւանդ, բարձրագոյն, բարձրեալ, բարձրիմաստ, բարձրահաս, բարձունենակ
Նոր՝
բարձրագահ, բարձրաստիճան, բարձրաքանդակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. brhant- «բարձր, մեծ»
ավ. bərəzant «բարձր»
խեթ. parkuš «բարձր»
Մատենագիտություն
H. AG 428; Աճ. ՀԱԲ 414; Ջահ. ՀԼՊ 116
Տե՛ս նաեւ
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՁՈՒԵՆԵԱԿ (բարձունենեկ, բարձունենիկ, բարձունիճեակ, բարձմանեակ, բացուենեկ, բացմանեակ, բարձնակ, բըրթվինակ) «օշինդր»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
հայկական կազմութիւն՝ *բարձու+ենի+ակ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 427
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՇՈԿ «մեղմ, անուշ (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ։ (թերեւս ինքնահնար)։
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՈՎՂՈՐՈՔ «էգ թռչուն, մարի (?)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ։
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐՈՒ «մի կենդանի, որ աղաղակում է»
Ստուգաբանություն
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒԹ «վառոդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ թուրք. barut
(կեղծ ստուգաբանությամբ՝ վառ օդ)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 428
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՆԱԿ «խաղողի որթի պտղաբեր ճյուղ, ծառի ճյուղ, սարբինա, խենղակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
Հավանաբար կազմված է բար «պտուղ» (հմմտ. բրբ. բարատու, բարել, բարելի, բարեղեն, բարոտ, բարաբավ, որոնց մեջ բար-ն ունի այդ իմաստը) եւ ունակ բաղադրիչներից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 420) կարծում է, որ «ոսկեդարյան» շրջանում բարունակ կազմություն չպետք է լինի, բայց այդպիսի խիստ հակադրությունը կասկածելի է, ինչպես ցույց է տվել Վ. Առաքելյանը (ՊԲՀ 1971, 1, 255-272)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420; ՊԲՀ 255-272
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՐ (պարուր) «պատրվակ, կեղծ պատճառ, պատճառ, առիթ, ամբաստանություն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bherð-ro-)
Քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագումը *bherð-ro- (*bher-) «բերել, տանել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարել, բարուրիլ, բարրանք, բարուրանք, բարրելի, անստիպաբարուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. brith «ծնունդ, դատողություն»
մ. իռլ. fert «արարք պլան, ծնունդ»
հ. իռլ. brāth «դատ»
կիմր. brawd «դատողություն»
բրետ. breut «պաշտպանողական ճառ, պաշտպանություն»