Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 137 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԾՔ (-ից) «կուրծք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-) *-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն, կրծապահ, կրծանոց, կրծաբախ, միջակուրծք, կրծկալ, կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-)
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԿՈՒՐԱՆ «մի խոտաբոյս (թիթեռնածաղկաւորների ընտանիքից)»
Բնաձայն (՞)
Կրկնաւոր կազմութիւն կուր (՞) արմատից` -ան ածանցով
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՒՔ ««կքում, կքվելը, կռացում» (ԲՀ՝ «խոնարհք» կամ «կնիք»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-k-) *-k ածականը մնում է առանձնակի
կան *gu-g-, *gu-g՛- ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կքել, կքում
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓ I «մի տեսակ արմավ»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓ II ««պաշարում» (ԲՀ)»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունենա հնդեւրոպական *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ՝ *-ph ածականով
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓ III (կոփ-) «տաշում, խփում, ծեծում»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
հիմքերը հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական *(s)kep/b(h)- «սուր գործիքով կտրել, ճեղքել» արմատը, եւ որը, որպես բնաձայնական արմատ, չի ենթարկվել բաղաձայնական տեղաշարժի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոփել, կոփած, կոփածոյ, կոփիչ, կոփիւն, կոփոն, քար(ա)կոփ, փայտակոփ, դրամակոփ, թակակոփ, կարծրակոփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. kep «կտրել, տաշել, ծակել, փորել»
լիտվ. kapóti «կտրել, ծեծել»
հ. սլ. kopati
ռուս. копать «փորել»
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՓԵ «բուսական մի նյութ»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
նույնն է կոփ «մի տեսակ արմավ» բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌԱՆ II «հացենի՞»
Ստուգաբանություն (՞)
Բաղադրություն՝ *կռանի (> բրբ. կռնի՞): Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *ger- «պտտել, ոլորել» արմատի հետ (*gēr-s > կռ-՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռանի, կռնի
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՌ(ԱՆ)- բուսանվանական արմատ (բուսանվանական)
Ծագումն անհայտ է
որից՝ կռաբանջար (կռան բանջար)։ Ըստ մի բժշկարանի՝ «յոյնք ակռանեայ կամ կառկարի ասեն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռաբանջար, կռան բանջար
Տե՛ս նաեւ
Էջ 431, սյունակ 1 Էջ 431
ԿՈՒՉ «թռչունի ձայն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն։ - Աճ. ՀԱԲ 2, 670։ Սակայն հնարաւոր է կապը հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատի հետ, որից՝ կռունկ բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռչել, կռչաձայն, հաւ(ա)կռիչ, գուժակռիչ, մագակռիչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 670