Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 137 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 560, սյունակ 1 Էջ 560
ՆԱՀԱՊԵՏ ((նախապետ), -ի, -աց) «գերդապետ, նախահայր, պապ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *nāfapet
հմմտ. ավ. nāfa «պորտ, ընտանիք», nafah «ընտանիք» եւ մ. պ. pet, pat > հայ. պետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահապետական, նահապետութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. nāfa «պորտ, ընտանիք»
մ. պ. pet, pat «հայ. պետ»
Մատենագիտություն
H. AG 220; Աճ. ՀԱԲ 422-423; Ջահ. ՀԼՊ 536
Տե՛ս նաեւ
Էջ 561, սյունակ 1 Էջ 561
ՆԱՀԱՏԱԿ (նախատակ) «առաջամարտիկ, նահատակ, մարտիրոս, քաջ, կտրիճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբիւրը չի հավաստուած)
Աղբյուր՝ մ. պ. tak (բուն աղբիւրը չի հավաստուած) «վազք, հարձակում»
իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հավաստուած. -տակ-ի համար հմմտ. մ. պ. tak «վազք, հարձակում»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նահատակել, նահատակութիւն, նախա-նահատակական, նահատակադիր, նախա-նահատակութիւն
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 896; Bailey, DKS 190
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒ (-ու, -ի, -աց) «նավ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *nāu «նավ»
Հաւանական է համարւում նաեւ իրանական ծագման վարկածը, մանաւանդ որ նաւազ, նաւապետ բառերը ակնյայտօրէն իրանական ծագում ունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւել, նաւորդ, նաւակ, նաւակիկ, նաւագնացք, նաւագործ, նաւակալ, նաւահանգիստ, նաւապետ, ծանրանաւել, բացանաւել
Նոր՝
նաւամատոյց, նաւաշինարան, նաւաշինութիւն, ակնանաւա, բեռնանաւ, շոգենաւ, ռազմանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. nau
հուն. ναύς
լատ. nāvis
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԱՐՏԱԿ «ծովահեն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԹ I (-ոյ, -ի) «նավթ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական naft
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւթաբեր, նաւթագործարան, նաւթահանք, նաւթահոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. naft
Մատենագիտություն
H. AG 202; Աճ. ՀԱԲ 436
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԱԹ II (-ի, -ից) (նօթ) «կարմրադեղ (կարմիր ներկ)»
Ծագումն անհայտ է
Պատահական է նմանութիւնը «նավթ» բառին։
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԳՈՅՐ «կոճք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Ըստ Աճառեանի (ՀԱԲ 3, 438), նոյնն է նբոյր բառի հետ, որ Աճառեանը բխեցնում է հնդեւրոպական *neik- «հացահատիկը թափահարելով մաքրել, տեփրել» արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 438
Տե՛ս նաեւ
Էջ 564, սյունակ 1 Էջ 564
ՆԵԽ (-ոյ) «նեխում նեխած»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *nek- «մարմնական մահացում» (անմիջական նախաձեւ՝ *nekh-)
Քիչ հաւանական է ենթադրել հնդեւրոպական *nek- «մարմնական մահացում» արմատի *nekh-ով տարբերակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեխել, նեխած, նեխական, նեխութիւն, նեխավայր, նեխուտ
Նոր՝
հականեխել, հաւանեխական, հականեխում
Էջ 565, սյունակ 1 Էջ 565
ՆԵՐ I (նեար, ներ), -ոյ, -ի «տագերակին, մյուս կին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enéter- (անմիջական նախաձեւ՝ *iénəter-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. yatar
հուն. ένάτηρ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 443; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 566, սյունակ 1 Էջ 566
ՆԵՐԲԱՌԵԼ «գովել»
Անստույգ (թերեւս)
Ըստ Ամալյանի (ԲՀ 415), թերեւս «ներացեալ, գովեալ» բառահոդվածի կրկնությունն է։