Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 137 / 466
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԲԱՒՍ-
(զբուս-, սբաւս-, սբուս-)
«ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ,
զբաւսանք,
զբաւսուցիկ,
անզբաւս,
բռնազբաւսել,
բռնազբաւսութիւն,
մեծազբաւս
Նոր՝
զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα) «ասել»
լատ.
for, fārē «խոսել»
ռուս.
баять «խոսել, պատմել»
ռուս.
басня «առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԱԼ
(սգալ, ըսգալ)
«ընկալել, իմանալ, հասկանալ, ուժքի գալ, զգաստանալ, տեղեկանալ, լուր ստանալ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ պրթ. izgal
(ավելի հավանական է)
«լսել»
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գալ բայից: Ավելի հավանական է իրանական ծագման վարկածը՝ պրթ. izgal (‘zwg‘l) «լսել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգալապէս,
զգայաւոր,
զգայուն,
զգայումն,
զգաստ,
զգաստական,
զգաստանալ,
զգաւն,
զգաւնութիւն,
անզգայիկ,
անզգաստ,
անզգամ,
անզգամիլ,
անզգալ,
բարեզգայ,
անզգած,
անզգաբար,
անզգապէս
Նոր՝
զգալիորէն, զգայազուրկ, զգայացուցիչ, անզգայիորէն
զգալիորէն, զգայազուրկ, զգայացուցիչ, անզգայիորէն
Մատենագիտություն
ՕНЯСЯ 180
Էջ 235, սյունակ 1
ԶԳԵՆՈՒԼ
(սգենուլ)
«հագնել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ues-
«հագնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ues-nu-)
Կազմված է զ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *ues-nu- հիմքից՝ *ues- հագնել արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգեստ,
զգեստուդ,
բարեզգեաց,
կարճազգեստ,
զրահազգեստ,
խաւարազգեստ,
կանաչազգեստ,
նորազգեստ,
բոցազգեստ,
զառնազգեստ,
տերեւազգեստ,
աստուածազգեաց,
դիւազգեցիկ
Նոր՝
զգեստակալ
զգեստակալ
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԳՈՅՇ
«զգույշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
Կազմված է զ- նախածանցով՝ գոյշ բառից։ Ավելի քիչ հավանական է ամբողջովին իրանական փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զգուշալի,
զգուշանալ,
զգուշաւոր,
զգուշեալ,
անզգոյշ,
բազմազգուշալի,
հանապազազգոյշ
Մատենագիտություն
H. IF 149;
Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵԱՆ
«վնաս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ziyān
Աղբյուր՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեանարար,
զենիլ
Մատենագիտություն
H. AG 150;
Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՀԵՏ
(զեհիդ)
«մահմեդական կրոնավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. zahīd (zāhīd)
«ճգնավոր, կրոնավոր»
Փոխառություն՝ արաբ. zahīd (zāhīd) «ճգնավոր, կրոնավոր»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զեհետաժողով
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 89
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՋԵԼ
«ծածկել, պահել, թաքցնել, համառոտել, կրճատել, զեղչել»
Անստույգ
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ծածկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pel-khio-)
Քիչ հավանական է, որ կազմված լինի զ- նախածանցով՝ հնդեւրոպական *pel-khio-ից ծագող *հեղջ ձեւից՝ *pel- «ծածկել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
felhan «թաքցնել. թաղել» (գերմ. felh- < *pel-k-)
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՂՁ
I
(-ի, -ից (՞))
«զղջում, խեղճ, խղճալի, ցավալի»
Ծագումն անհայտ է (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sel-
«բարեհաճ, մեղմացնել»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե *զհեղձ- կազմությամբ կապ ունենա հնդեւրոպական *sel- «բարեհաճ, մեղմացնել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զղջանալ,
զղջալ,
զղջումն,
անզղջ
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆ
«զոհ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ սողդ. δzyān (wzy'n)
Աղբյուր՝ մ. պ. ziyān
Աղբյուր՝ պ. ziyān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից: հմմտ. սողդ. δzyān (wzy'n), այլեւ մ. պ., պ. ziyān > հայ. զեան «վնաս»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զենուլ,
զենել,
զենումն,
զենլի,
զենագործութիւն,
զենածոյ,
զենարան,
անզեն,
անզենլի,
գառնազեն,
մարդազեն,
մշտազեն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 91
Էջ 236, սյունակ 1
ԶԵՆԱԿԱՐ
«վնասակար»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. ziyānkār
Աղբյուր՝ պ. ziyānkār
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Մատենագիտություն
H. AG 190;
Աճ. ՀԱԲ 91
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։