Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«դեւ» որոնման արդյունք՝ 2100 բառահոդված · Էջ 136 / 210
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 462, սյունակ 1 Էջ 462
ՀԻՒՍՆ (-ան, -ունք) (հետան) «հիւսն, փայտագործ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապուած հիւսել արմատի հետ։ Իմաստային զարգացման համար հմմտ. լատ. texo «հիւսել»...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հիւսնել, հիւսնութիւն, հիւսնական, հիւսնոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. texo «հիւսել»
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀԻՒՐ (-ոյ) (հին՝ հետր) «այցելու, հրավիրված անձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seue- (անմիջական նախաձեւ՝ *seuero-, *setro-) անդրադարձ դերանունից
անդրադարձ դերանունից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հյուրացյալ, հյուրամեծար, հյուրասեր, հյուրասիրություն, հյուրություն, հյուրընկալ, հյուրանոց
Նոր՝
հյուրասենյակ, հյուրասրահ, անհյուրընկալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. յուր «իր, յուր»
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳ -ոյ «հոգս, խնամք, հոգաբարություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
որտեղից նաեւ հով, հոգի, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգալ, հոգածել, հոգածու, հոգող, հոգաբարձ, հոգաբարձու, հոգաբարձութիւն, անհոգ, անհոգութիւն, բազմանհոգ
Նոր՝
հոգատար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 106-107
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԳԻ -ւոյ, -ւոց, -եաց (ոգի) «հոգի, շունչ, ոգի, եռանդ, ոգի, ուրվական»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pouiiō- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəu-, *pau-)
հմմտ. հայ. հետ, փութս, փչել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոգեխառն, հոգեմարտ, հեզահոգի, դառնահոգի, երկայնահոգի, կարճահոգի, ոգեխառնիլ, ոգեկորույս, ոգեշունչ, ոգեւորութիւն, կաթոգի(ն), կաթոգինիկ, կարճոգի
Նոր՝
հոգեբաժին, հոգեբան, հոգեբանական, հոգեբանութիւն, հոգեզմայլ, հոգեպարար, հոգեցունց, հոգեւորական, հոգեւորականութիւն, ոգելից, ոգեւորութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. p(h)uphusu- «թոք»
լատ. pussula «պղպջակ»
ռուս. пухнуть «ուռչել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107-108
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼ- «մերկ, բաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լայն ու հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pele-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլանի, հոլանիի, հոլոնի, հոլաթեւել, հոլաթեւեան, հոլանել, հալանել, հոլամուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. полый «բաց, ազատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՄԵԼ «ոռոգել» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pol- «լցնել, թափել, հոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *pel-)
հմմտ. հայ. հեղուկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. pilti «թափել, լցնել»
ռուս. половодье «վարարում, հորդություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՎ -ի, -ից «պտույտ, հոլով, հոլովում»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «հրելով կամ խփելով շարժման մեջ դնել, շարժել, քշել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 109-110), հենվելով Պեդերսենի վրա, բխեցնում է *qʷol- «պտտ(վ)ել» արմատից, որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլովիլ, հոլովել, հոլովումն, կիսահոլով, երկրահոլով, եռահոլով, բազմանհոլով, անհոլով
Նոր՝
հոլովակերտ, հոլովանիշ, անհոլով, վերջահոլով, հոլոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. pellō «հրել, քշել, շարժել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈՃ -ի (հոյժ, խոժ) «խիտ, կուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pog- «ամրացնել, ամուր, հոճ» (անմիջական նախաձեւ՝ *pag-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոճատեսակ, հոճութիւն, հոճարար, հոճեալ, հոճիչ, անհոճ, անհոյժ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. pajrá- «հոճ, խիտ, ամուր, ուժեղ, կոպիտ»
հուն. πήγνυμι «ամրացնել»
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂ (-ոյ) «հող, գետին, արտ, կալված, գերեզման»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pele- «լայն եւ հարթ» (անմիջական նախաձեւ՝ *polo-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողաբեր, հողաբլուր, հողաթաւալ, հողաթափ, հողախառն, հողածին, հողամաս, հողեղէն, բանձրահող, հողատիրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. հոլ «մերկ»
շվեդ. fala «հարթութիւն, տափաստան»
ռուս. поле «դաշտ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 111; Pok. IEW 805
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂՄ (-ոյ, ուղ՝ հգն. -ունք) «հողմ, քամի, աշխարհի կողմ, դեղնացաւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *onəmo- «շնչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողմաբ-ք, հողմաշարժ, հողմաշունչ, հողմավուն, հողմեղէն, հողմակոծ, հողմակնութիւն, հողմընդդէմ, խաւարահողմ, հարաւահողմ, մոլորահողմ
Նոր՝
հողմաղաց, հողմարգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άνεμος «հողմ, քամի»
լատ. anima «հոգի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 112; Pok. IEW 39