Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված
· Էջ 135 / 318
Էջ 402, սյունակ 1
ԿԷԶ
(կիզ-)
«կիզում, այրում»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս պատահական է նմանութիւնը թիւրք.-թաթար. գəz «վառւել, բոցավառւել, կարմրել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիզող,
կիզելի,
կիզուց,
արեգնակէզ,
հրկէզ,
հրկիզել,
ածխակէզ,
արեւակէզ,
անկէզ,
դժոխակէզ,
ցրտակէզ,
երկնակէզ,
դիւրակէզ,
ողջակէզ,
ողջակիրել
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԻՍ-
Ծագումն անհայտ է (՞)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիսաբաց,
կիսադեպ,
կիսամահ,
կիսամասնեայ,
կիսայբեաց,
կիսառատ,
կիսեփեաց,
կիսէջ,
կիսասարկաւագ,
գրակէս,
դրամակէս,
իշակէս
Նոր՝
կիսակաշի, կիսամեայ, կիսամսեայ, կիսանդրի, կիսավանկ, կիսակատար, կիսակօշիկ, կիսաշրջան, կիսավայրենի
կիսակաշի, կիսամեայ, կիսամսեայ, կիսանդրի, կիսավանկ, կիսակատար, կիսակօշիկ, կիսաշրջան, կիսավայրենի
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԵՏ
II
(-ի, -ից)
««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած,
կիտակ,
կիտի,
կիտադրեալ,
կիտասահման,
կետահարութիւն,
անկէտ,
ցամաքակէտ,
ժամանակակէտ,
միջակէտ,
ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kitla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԹԻԼ
(*գթիլ՝ շփոթվելով գայթ-ի գիթ ձայնդարձի հետ)
«թուլանալ, տկարանալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gei-
«պտտել, ծռել (?)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gi-t(h)-)
պահպանվել է միայն ածանցյալներով: Ավելի քիչ հավանական է (ըստ իմաստի) ենթադրել *կութ նախաձեւ եւ կապել *geu- «թեքել, ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ, որ ունի *-t ածանցանու ձեւեր, բայց տարբեր իմաստներով («կոկորդ», «պարկ», «գրպան» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոտ,
կթոտել,
կթուտել,
կթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
keikr «հետ թեքված մարմնով»
հ. իսլ.
kikna «հետ թեքվել»
հայ.
կեղն «թեք, զառիվայր» (թերեւս)
լատ.
gibber «սապատավոր» ((*gei-bh-?))
լիտվ.
geibti «թուլանալ, նվաղել, տկարանալ»
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻԶԱՐԵԼ
«նվագել»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունենա կեզն «թեք» արմատի հետ
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻԹԵԼ
«ձմերուկ»
(ԲՀ)
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻՃ
I
«խայթոց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gidio-
«կծել, խայթել, խուտուտ ածել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geid-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 586) միացնում է կիճ-ի հետ, բայց Պոկոռնին տարբերում է *geig-՛ եւ *geid- արմատները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճել,
կճան,
կճատոր,
կճիկ,
կճիշ,
կճի,
կճմթել,
կմճթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
կետ «կետ»
հայ.
կետ «իշամեղու»
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
kitilōn
հ. վ. գ.
kizzilon «խուտուտ ածել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124;
ՀԱԲ 586
Էջ 404, սյունակ 1
ԿԻՃ
III
(կինճ՞)
«քարի ծերպ»
Ծագումն անհայտ է
կապ ունենա հնդեւրոպական *geid- «ծակել, խայթել, խուտուտ ածել» արմատի հետ, որից՝ կիճ «խայթոց» (*gidio-)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՄԵՐՈՍ
««կեռաս» (ԲՀ՝ «քիրէզ»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ։ (ձեւով շատ հեռու է հուն. κέρασος-ը, որպեսզի դիտվի սրա աղավաղված ձեւը)։
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՄՈՂԻԿ
««հալվե» (բբ)»
Ծագումն անհայտ է
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։