Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1599 բառահոդված (էջ 135/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 662, սյունակ 1 Էջ 662
ՍԱԼԻԽԱ (սալիխե, զելիխա) «դափնազգի մի բույս, դարչնածառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. salīxa
Մատենագիտություն
H. AG 279; Աճ. ՀԱԲ 156
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԼԵԼ «անուշադիր լինել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 664, սյունակ 1 Էջ 664
ՍԱՂԱՐԹ -ի, -ից, -աց, -ու (սադարդ) «տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ, սաղարթափափ, ոսկեսաղարթ, գեղասաղարթ, զուարթասաղարթ, թանձրասաղարթ, լայնասաղարթ, խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂՄՆ -ն (սեռ. սաղման) «սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- *-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն, սաղմնազգեստեալ, սաղմնաբոյն, սաղմ(ե)լ, սաղմնանալ, սաղմնարան, սաղմնաբանական, սաղմնաբանութիւն
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՄՍԱՐ (սեմսալ) «հարկահավաք (պաշտոնյա Կիլիկիայի հայկական պետությունում)» (պատմական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. samsār
փոխատու լեզու՝ լատ. censarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅԹԱՔ «սայթաքում, անհաստատ, արագաշարժ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Արդյո՞ք -աք-ը առանձնացնելի է որպես «ոտք»։
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՅԼԻՏ «աթոռ, գահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ լատ. sella «աթոռ, գահ»
փոխատու լեզու՝ հուն. σέλλα
բառի ձեւափոխությունը (ըստ ՀՀԲ-ի)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սելին (սիլին)
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴ (սանդ) «անկան, հավան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական sandān «զնդան, սալ»
Ավելի քիչ հավանական է բառի սեմական ծագումը. հմմտ. ակկադ. samādu(m) «աղալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդահարել, սանդիտոռն, սանդատուռն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 186; Ջահ. ՀԼՊ 459
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴԱԼ I (սանդալ) «մի տեսակ կոշիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. σάνδαλον
փոխատու լեզու՝ իրանական *sandal
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդալաւոր, սանդալիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 172
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴՈՒՂՔ (-ոց) ((սանդուխ-ք, սանդուխդ, սանդուխս, սանդուղի, սանդուխտ), ուշ` -ոց) «սանդուղք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skand-
Հնդեւրոպական ծագման վարկածը` *skand-ից (Տերվիշյան), կասկածելի է եւ՛ ըստ հայերենի հնչյունական օրինաչափությունների (*sk-ի դիմաց ս-), եւ՛ ըստ բերված զուգահեռների համեմատության. չի բերված Pok. IEW-ում, բայց ավելի հավաստի վարկածներ չկան:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդղաձեւ, սանդղամատն, սանդղատեսակ, սանդղականույց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skándati
«ցատկում է, ժայթքում է»
հ. խոլ.
scenlim
«ցատկում եմ»