Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«թեր» որոնման արդյունք՝ 1906 բառահոդված · Էջ 135 / 191
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՄՈՔ «մորմոք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «տորորել, շփել» կրկնաւոր կազմութիւն
Պոկոռնին (IEW 869) բխեցնում է *mer- «մտածել, յիշել, հոգալ» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորմոքել, մորմոքանք, մորմոքումն, մորմոքալից
Նոր՝
մորմոքիչ, սրտամորմոք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. morbil «հիւանդութիւն»
կիմր. merw «թոյլ»
հայ. մրմուռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; IEW 869
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՏ «ծեփ, մածուկ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ֆրանս. mortier (թերեւս)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 350
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԱԲ ««ժողով» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (թերեւս)
Թերեւս աստուածաշնչային Մովաբ հատուկ անունն է՝ ինչ-որ աղբիւրից առնուած մեկնաբանութեամբ:
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԶ II «մզվածք»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ակկադ. mazā’u (թերեւս) «մզել, քամել»
Աղբյուր՝ ակկադ. mazǔ (թերեւս) «մզած, քամած»
Թերեւս փոխառութիւն սեմական աղբիւրից. հմմտ. ակկադ. mazā’u «մզել, քամել», mazǔ «մզած, քամած»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մզել, մզումն, խազմուզ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 458, 470
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՒԹ -ոյ, -ի, -ից (մութն, -ան) «մութ, մթություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meǔ- «խոնավ, կեղտոտ, կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *meut-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մթագին, մթաձայն, մթազգաց, մթանալ, մթնանալ, մթապատ, մթար, մթարութիւն, մթարագոյն, խաւարամութ
Նոր՝
մթնշաղ, մթնոլորտ, մթնոլորտային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ. mothar «մութ»
անգլ. muddy «ցեխոտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 742; Աճ. ՀԱԲ 351-352
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒԽ II «մխում, սուզում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meukh- «սահել, սահուն, լպրծուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meuk/g-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մխել, մղխել, մխած, մխոց, մխուն, ձեռնամուխ, դաշտամուխ, միջամուխ, բնամուխ, հոգեմուխ, խառնամուխ, ջրմուխ, մխրճիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μυχός «ներքնամաս, խորք»
հ. իսլ. smjúga «ներս սողոսկել»
հ. անգլ. smūgan «ներս թափանցել»
լիտվ. smùkti «ցած սահել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 353-354
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՃԱՆԵԼ (-մոյծ) «մուծել, մտցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meug- «սահել, սողոսկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)mug-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 343) միացնում է մուտ- արմատի հետ՝ առանց նկատի ունենալու, որ այս դեպքում չի բացատրվում մուծ/մոյծ հերթագայությունը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մուծումն, մուծիչ, մուծիկ, ստորամույծ, եկամույծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ. smjúga
հայ. մուխ
հայ. մխել
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 139; ՀԱԲ 343
Էջ 537, սյունակ 1 Էջ 537
ՄՈՒՂ I «մղում, քաշում, հրում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «հեռացնել, տեղից շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mu-l-)
(մուղ «վարժ») ըստ Բուգգեի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղել, ընդդիմամղել, ճակատամղող, մեզմսող, ջրմսող, տրմսող, անմսող, քաջամսող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mivati- «հրում է մղում է»
լատ. moveō «շարժել»
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ I (մողձ, մղինձ) «շնչահեղձություն, խեղդվելը»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մանրել, ջարդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mol-g/h- կամ *mul-k-)
որից մամուլ, «սեղմելու գործիք», մեղկ «թույլ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկել, մղձկոտ, մղնձկտալ, հեղձամուղձ
Նոր՝
մղձաւանջ, մղձաժետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 538, սյունակ 1 Էջ 538
ՄՈՒՂՁ II «սեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mel- «մթին, սեւ, կեղտոտ» գույնանիշ արմատից,
որից մլար։ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 332) միացնում է մղձուկ «շնչահեղձում» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մղձուկ, մղձկութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 332
Տե՛ս նաեւ