Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 135 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՐ (-ոյ, -ի, -ից, -աց) «առասան, բոկ, պարան, ուղղալար, երկարութեան չափ՝ մղոն, ասպարեզ, թակարդ, նվագարանի թել, լար, նվագարան, մի տեսակ օձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *wlərօ-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լարել, լարաբաժին, լարագիր, լարախաղաց, լարախաղացութիւն, լարախեղդ, լարաձիգ, լարաչափ, լարան, բազմալար, թանձրալար, կարմրալար
Նոր՝
ուղղալար, կրկնալար, տրտմալար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. εύληρα «սանձ»
լատ. lōrum «առասան, բոկ, պարան, սանձ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 267; Pok. IEW 1143
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒ (-ի, -աց) «լավ. օգտակար, շահաւետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *labh- «բռնել, ունեցվածք, կալվածք»
արմատից: Հնարաւոր է համարւում նաեւ համեմատութիւնը հնդեւրոպական *lē(e)-/ləi- «ցանկանալ» արմատից ծագող հուն. λώϊος «աւելի լավ» բառի հետ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւախաւս, լաւանալ, լաւիմաց, լաւութիւն, անլաւ, բարելաւ, քաջալաւութիւն
Նոր՝
լաւատեսակ, բարելաւել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. lābha «ձեռքբերում, օգուտ, շահ»
հուն. λαφύρον «ավար, կողոպուտ»
լիտվ. lōbis «հարստութիւն, գանձ»
լիտվ. lābas «բարիք. բարի»
լատվ. labs «լավ, բարի»
պրուս. labs «լավ, բարի»
Մատենագիտություն
H. AG 451; Աճ. ՀԱԲ 268; Ջահ. ՀԼՊ 135; Աճ. ՀԱԲ 268
Տե՛ս նաեւ
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒԻՏ ««ունելի, աքցան» (բրբ)»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. λαβις, -ιδος (թերեւս) «ունելի, ճարմանդ. կեռիկ»
Էջ 292, սյունակ 1 Էջ 292
ԼԱՒՇ (լաւաշ) «երկար, լայն եւ տափակ, այդպիսի հաց՝ լավաշ, թաղթ, արջտուկ (բոյս)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *lāb/p- կամ *lob/p- «թոյլ կախվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lāp-skh-°)
արմատից (լաւշ < *lāp-skh-°).
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւշտակ, լոշտակ, լոշել
Նոր՝
լոշազաքայ, լոշքաշ, լոշականջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. labor «սահել, իջնել, տարածվել»
լատ. labium «շուրթ»
հ. իսլ. slafask «թուլանալ, հալից ընկնել»
անհայտ leppr (<*lappja) «ցնցոտի...»
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՌ (լոռ, լոր, լռոն) «ջրիմուռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կամ մերձիմաստ այլ արմատ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւռաբոյս, լաւռամարգ, լաւռաւէտ
Նոր՝
լաւռամրգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. lustrum «ճահիճ, ճահճուտ, մորուտ»
հուն. λυθρον «արիւնախառն ցեխ»
լիտվ. lutynas «ջրափոս, ճահիճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601; Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՓ (-ի) «լափ, շան կերակուր, երեխայի փափուկ կերակուր, շիլա»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *laph- «չապաղացնելով լիզել, ագահաբար ուտել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լափել, լափումն, լափէզ, լափլիզել, լապլիզել, լափլիզող, լափատել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. λαφύσσω «արագորեն ուտել, խաշտել»
հ. վ. գ. laffan «լիզել»
մ. վ. գ. leffen «լիզել, ագահաբար ուտել»
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՔՈՒՑԱՆԵԼ (լուխցնել) «թաքցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «ծածկել, թաքցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *plək-)
(հայ-գերմանական զուգաբանություն)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. filhan «թաքցնել, թաղել»
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՌՆ (-րին, -րինք, -րանց, ուշ՝ -ունս) «լեռ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *klei- «հենել, հակել, թեքել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kleitr-no-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեռնաբերձ, լեռնական, լեռնակեաց, լեռնակողմն, լեռնաձեւ, լեռնային, լեռնասէր, լեռնոտն, լեռնանալ, լեառնական, լեառնանալ, լերինաթինդ, լերանցամէջ
Նոր՝
լեռնաշղթայ, լեռնոտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. κλιτύς «զառիվայր, բլուր»
լատ. clivus «բլուր»
ն. կիմր. clud «կոյտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601; Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԱՐԴ (-ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «լյարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *iekwr-t- «լյարդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *leprt-) հիմքերի բաղարկմամբ
հիմքերի բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերդաբեկել, լերդաբոյթ, լերդակողմն, լերդահմայ, լերդացաւ, լերդորակ, 메ծալեարդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. yakrt
հուն. ηπαρ, -ατος
լատ. iecur
հուն. λιπαρός «ճարպոտ»
հ. վ. գ. libera «ճարպոտ (լյարդի անվան մակդիր)»
հ. իսլ. lifr «լյարդ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 270; Pok. IEW 204; Ջահ. ՀԼՊ 130
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԵԶՈՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «լեզու (երկու իմաստով էլ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dnģ'huā- «լեզու» նախաձեւերի խառնուրդով
հ.-ե. արմատ՝ *leiģ'h- «լիզել» նախաձեւերի խառնուրդով
առաջինի համար հմմտ. հ. հնդկ. jihvā, ավ. hizvā, հ. լատ. dingua, լատ. lingua, հ. իռլ. teng, գոթ. tuggo
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լեզուային, բանձրալեզու, լեզուանի, երկլեզու, լեզուանութիւն, նորալեզուաբան, լեզուատ, լեզուաբանութիւն, լեզուակ, լեզուագէտ, լեզուագար, լեզուագիտութիւն, լեզուագարիլ, լեզուագիտական, միալեզու, երեքլեզուեան, բազմալեզու, երկլեզուեան, բոցալեզու, զառնալեզու, ծանրալեզու, համալեզու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jihvā
ավ. hizvā
հ. լատ. dingua
լատ. lingua
հ. իռլ. teng
գոթ. tuggo
Մատենագիտություն
H. AG 452; Աճ. ՀԱԲ 272