Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված
· Էջ 134 / 240
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԳՈՄ
(չագամ)
«խեժատու մի բույս»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն փոխատու ձեւը չի հավաստված, թերեւս)
(հին՝ ճ-ով եւ նոր՝ չ-ով), բայց բուն փոխատու ձեւը չի հավաստված (հմմտ. թերեւս, ճակն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԼՂՈՒԶԱՅ
(ճաղլուզա, ճալղուզար, այլեւ ջալղուպա, ջաղլուզա)
«մի բույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. jalğūza
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 173
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԿ
I
«էգ, էգ ձի, մատակ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ խալդերեն (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված, թերեւս)
հմմտ. ճակաճան՝ իրանական ծագման -ճան ածանցով, այն հավանաբար ամբողջովին փոխառություն է): Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 175), նկատի առնելով բարբառակական caki, սվան. cag համիմաստ ձեւերը, ենթադրում է երրորդ մի ընդհանուր աղբյուր, որ թերեւս խալդերենն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճակաճան,
ճակաճանութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սվան.
cag
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 175
Էջ 485, սյունակ 1
ՃԱԿ
II
«թացություն, խոնավություն»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ իրան. (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված, հավանաբար)
Հավանաբար ճախ «ճահիճ, բաց տեղ» տարբերակի հետ միասին ծագում է իրանական աղբյուրից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱԿՈՒՐ
«որսի բազե»
Ծագումն անհայտ է
Բարբառային նորակերտություն՝ Ն. Բյուզանդացու կողմից։
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՀՈՒԿ
«խումբ, կենդանախումբ, բանակատեղի»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հայ. (<իրան.) ջոկ < իրան.) ջոկ, մյուս կողմից՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»
(թերեւս)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված. հմմտ. թերեւս, մի կողմից հայ. (<իրան.) ջոկ, մյուս կողմից՝ արաբ. (<իրան.) fawj «խումբ»։
Էջ 486, սյունակ 1
ՃԱՂԱՏ
«ճաղատ, հերաթափ»
Անստույգ
Աղբյուր՝ հ. հնդկ. khalatī
(հավաստի ստուգաբանություն չունի)
«ճաղատ»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 179) կասկածով համարում է -ատ վերջածանցով կազմություն՝ *ճաղ «մազ» բառը համարելով կովկասյան փոխառություն, բայց կովկասյան ձեւերը միայն ջ-ով են. հմմտ. ՀԼՊ 610։ Թերեւս իրանական փոխառություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճաղատութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
khalatī «ճաղատ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 179;
ՀԼՊ 610
Տե՛ս նաեւ
Էջ 487, սյունակ 1
ՃԱՅ
-ի, -ից
«ուրուր, ագռաւացեղ մի թռչուն, մի արագիլ, մի տեսակ ծովաթռչուն»
Բնաձայն
Բնաձայնական կազմութիւն, որի նման կազմութիւններ կան հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 180-181) բերում է այս ձեւերը, բայց դրանց յարաբերութիւնը անյայտ է համարում։ Կա նաեւ հայ. բ. ճարեց «սեւ կեռնեխ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճայեակ,
ճայեկ
Նոր՝
անտառաճայ, մայրեճայ
անտառաճայ, մայրեճայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чайка «ուրուր»
վրաց.
čari, čaro «ուրուր»
թրք.
çay «ցին»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 180-181
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՆԲԱԿ
«խնկաբեր մի բույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. čanbak
Աղբյուր՝ պպզ. čanba
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Մատենագիտություն
H. AG 183;
Աճ. ՀԱԲ 183
Էջ 488, սյունակ 1
ՃԱՆԴԱՆ
(ճանդալ, չանդան)
«սանդալ (բույս), սանդալենի»
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ պ. čandān
(հավանաբար)
ճ-ն ցոյց է տալիս, որ փոխառութիւնն աւելի վաղ է կատարուել, հաւանաբար միջին շրջանում, իսկ չանդան ձեւը աւելի ուշ՝ նոր պարսկերէնից
Մատենագիտություն
H. AG 187;
Աճ. ՀԱԲ 183
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։