Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«տի» որոնման արդյունք՝ 2894 բառահոդված
· Էջ 133 / 290
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԳ
-ոյ
«կռիվ, վեճ»
Բնաձայն
հ.-ե. արմատ՝ *gōu-
«կանչել, ճչալ, գոռալ»
ծագումը հնդեւրոպական *gōu- «կանչել, ճչալ, գոռալ» բնաձայնական արմատից՝ (*gōu- > *կագ՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կագիլ,
կագասէր,
կագազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γοος «հեկեկանք, ողբ»
հ. իսլ.
kýta «նախատել»
Էջ 371, սյունակ 1
ԿԱԹ
I
-ի, ուշ՝ -ոյ
«կաթիլ, շիթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«կաթել»
կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gʷǝt- > *gʷet- «կաթել» արմատից (կապ ունի՞ արդյոք *gʷet- «խեժ» արմատի հետ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթել,
կաթոգի(ն),
կաթոգնիլ,
կաթուած,
կաթոտ,
կաթիլ,
կայլ-ակ,
խանդակաթ,
շողակաթ,
սրտակաթ,
սերմնակաթ,
մեղրակաթ,
մշտակաթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
gutta «կաթիլ» (*e- ձայնավորի թուլացմամբ)
հ. իսլ.
bannae «կաթիլ, կաթ» (*gʷǝtsnia-՝ ըստ Ռասմուսենի)
Մատենագիտություն
Olsen, NBA 137
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԹՆ
(-ին, -անց)
(բրբ. կատց)
«կաթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *glak-
«կաթ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *glakt-)
ուղղ. *glakt- ձեւից` հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը
հ.-ե. արմատ՝ *galkt-
«կաթ»
թերեւս
հավանաբար ենթարկված նաեւ կաթ-ի ազդեցությանը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթնաբեր,
կաթն(ա)կեր,
կաթնաղբյուր,
կաթնատուն,
կաթնաբույծ,
կաթնածուծ,
իշկաթնուկ,
կաթնաման,
կաթնավաճառ,
կաթնատամ,
կաթնատու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γαλα (սեռ. γαλακτος)
լատ.
lac, lactis
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 481;
Ջահ. ՀԼՊ 126
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԾ
I
(բրբ.)
«թել, թելի կծիկ, նուրբ բուրդ, մետաքս»
(բարբառային)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gengh-
«պտտել, հյուսել, գործել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gogho- կամ *gōgho-)
ռնգայինի կորստով
ռնգայինի կորստով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լժ
ēg^hi- (*ang^hi- ձկի կողքին)
ֆինն.
kangas «հյուսվածք, գործվածք» (գ. > ֆինն.)
սլովեն.
gôž «փոկ»
Էջ 372, սյունակ 1
ԿԱԼ
I
(կամ, կացի)
«կանգնել, կենալ, լինել, երեւան գալ, ապրել, դատարկել, վերջանալ, սպառվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷā-
«գնալ, գալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
«ապրել»
հնարավոր է բաղարկությունը
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ (հմմտ. նաեւ կայ եւ կանգ)։ հնարավոր է բաղարկությունը *gʷei- «ապրել» արմատի հետ: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 504-505) հավաստի չի համարում` նկատի ունենալով իմաստի տարբերությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմակալ,
ներկայ,
կացուրդ,
կացրդական,
կացարդական,
կացրդի,
կացարան,
կացոց,
կացան,
կամակացույց,
ընդդիմակաց,
վերակացու,
մշտնջենակաց,
մատակաց,
թագավորակաց,
ինքնակացություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
á-gam «գնացի»
հուն.
ἔβην «ճանապարհ ընկա, գնացի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 463;
Աճ. ՀԱԲ 504-505
Տե՛ս նաեւ
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼ
II
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի)
«կալ, կալսելու տեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯i-lo-)
նման է հ. հնդկ. khala «կալ» բառին, բայց դժվարութիւն է հարուցում հնչիւնական անհամապատասխանութիւնը, եթե մենք գործ չունենք կաղ-խեղ տիպի համապատասխանութեան հետ՝ *(s)kel- «ծռել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալորայ,
կալոտի,
կալատեղ,
կալապետ,
կալսել,
կալածեւ,
կալամէջ,
կալատէր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
khala «կալ»
Մատենագիտություն
Mayrhofer, KEWA 305
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԼՈՒԼ
(-կալել, ուշ՝ կալնուլ, կալլուլ)
«բռնել-կալել, հրամ. կա՛լ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, թեքել, կորանալ, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu̯ol-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կալանք,
կալական,
կալանաւոր,
ակնկալել,
ակնկալութիւն,
ոխակալ,
ձերբակալ,
ժուժկալ,
խնամակալ,
բռնակալ,
երախակալ,
ինքնակալ,
թագակալ,
գործակալ,
դարանակալ,
դիմակալ,
ետեղակալ,
ընկալուշ,
ուշակալ,
կալուածագիր,
կալուածատէր,
կալուածատիրական,
ընկալագիր,
թերթակալ,
հերակալ,
մոմակալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἐγγυαλίζω «հանձնել, ընձեռել»
լատ.
vola «ձեռքի ափ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
Pok. IEW 397
Էջ 373, սյունակ 1
ԿԱԽ
«կախ, կախված»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե ծագի որեւէ հնդեւրոպական centum տիպի լեզւից՝ *k'enk- «երերալ, տատանվել» արմատից եկող ոչ ռնգային եւ *kh-ով ձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կախել,
կախաղան,
կախան,
ստորակախել,
կախարան,
անկախ,
անկախաբար,
անկախութիւն,
կիսանկախ
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԾԱՆ
(-ի, -աց)
«նեղ անցք, նեղ ճանապարհ, արահետ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'ā-g'-
«գնալ, գալ»
«գնալ, գալ» արմատից: հմմտ. մակեդ. gaz, սերբախորվ. gȁz «անցահուն», սլովեն. gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ», այլեւ հ. հնդկ. gātá, հուն. γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կածանել,
կածնել,
նրբակածան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մակեդ.
gaz
սերբախորվ.
gȁz «անցահուն»
սլովեն.
gâz «ձյան մեջ բացվող արահետ»
հ. հնդկ.
gātá
հուն.
γαδος «ուղի, ճանապարհ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 487
Էջ 374, սյունակ 1
ԿԱԿԱՉ
II
(կակաջ), -ի
«կակաչ, պուտ, խաշխաշ, լալա»
Ծագումն անհայտ է
Կրկնավոր կազմություն՝ ծագումով անհայտ *կաշ արմատից:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։