Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«հայ» որոնման արդյունք՝ 3178 բառահոդված
· Էջ 133 / 318
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒՇ
(կօշ)
«շշադրում»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոկաւշ,
կոկօշ
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒՇԵԼ
«մռնչալ (առյուծի մասին)»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓ-
(կափ «թակ»)
«փակում, խփում, զարկում, կպչում, բռնում»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gabh-
«բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gaph-)
բնաձայնական երանգի
հ.-ե. արմատ՝ *kap-
«բռնել»
բնաձայնական երանգի *gaph- *gabh- «բռնել» եւ *kap- «բռնել» տարբերակների կողքին: *gab- տարբերակից է հայ. կապ: Աճառյանը կապում է խափ, խուփ ձեւերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կափել,
կափատր,
կափացումն,
կափշիլ,
կափումն,
կափիոն,
կափատել,
կափուլ,
կափկափել,
կափկափումն,
կափարիչ,
կափիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
կոռն.
gavel «բռնում, պահում»
ալբ.
kap «բռնել»
հուն.
καπτω «կլանել»
լատ.
capiō «բռնել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ) 562
Տե՛ս նաեւ
Էջ 396, սյունակ 1
ԿԱՓՈՒՆՔ
(կափանք)
«հաւոց»
Անստույգ (՞)
Ծագումն անհայտ է (բնաձայնական կազմությու՞ն):
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԾԻ
«կվենի»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷet-
«ժամոն, կիվ»
Եթե կապ ունի հնդեւրոպական *gʷet- «ժամոն, կիվ» արմատի հետ, ապա պիտի ունենար, թերեւս, կեցի ձեւը՝ *gʷet-s- կամ *gʷetio-:
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԿՍ
(*կեկիս կամ *կեկուս)
«ծույլ»
Ծագումն անհայտ է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեկսութիւն
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂԵՒ
(-ոյ)
«կեղեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել, անջատել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *keleb- կամ *kel-ep-)
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ
կ/խ հերթագայությամբ կամ ք > կ անցմամբ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել, անջատել» արմատից՝ *keleb- կամ *kel-ep-, մանավանդ որ բարբառներում կան կ-ի փոխարեն ք-ով, փ-ով, բ-ով եւ լ-ի փոխարեն պ-ով, փ-ով, բ-ով տարբերակներ. սրանց հիման վրա կարող են վերականգնվել *քեղեւ/փ/բ հայկական բարբառային սկզբնաձեւերը եւ վերականգնել *kel-eb(h)/p(h)- նախաձեւերը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղեւել,
անկեղեւ,
կարծրակեղեւ,
ողորկակեղեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
scelifa «կճեպ, թաղանթ»
մ. վ. գ.
schelfe «կճեպ, թաղանթ»
ն. վ. գ. բրբ.
schelfe «կճեպ, թաղանթ»
մ. ն. գ.
shulpe, stholpe «թեփուկ. պատյան» (from *skeleb-)
դան.
kulp(e) «պատիճ, պատյան»
Մատենագիտություն
AG 307;
ՀԱԲ 568
Էջ 398, սյունակ 1
ԿԵՂՏ
-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -ից
«կեղտ, կեղտոտութ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել, գունդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gel-d-)
բնիկ հնդեւրոպական *gel-d- ` *gel- «գնդ(վ)ել, գունդ» արմատից. հմմտ. մ. նիդերլ. klatten «կեղտոտել», մ. վ. գ. klatz, ն. գ. cladde «կեղտագիծ» (հայ-գերմ. զուգաբանություն, որով գերմ. բառերի հնդեւրոպական ծագումը հաստատվում է, եւ Պոկոռնու (Pok. IEW 1, 358) կասկածը փարատվում է):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեղտալից,
կեղտել,
կեղտաշոր,
չարակեղտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. նիդերլ.
klatten «կեղտոտել»
մ. վ. գ.
klatz
ն. գ.
cladde «կեղտագիծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 124;
Աճառյան 635
Էջ 399, սյունակ 1
ԿԵՂՕԹ
(կաղօթ)
«անտաշ»
Ծագումն անհայտ է
Անստույգ բառ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։