Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 132 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԳԱՄՈՒՇ «մկնդեղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. *marg-muš «մկան մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԴՊԵՏ «մարդպետ, ներքինապետ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *mardpat
ըստ Ն. Ադոնցի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարդպետական, մարդպետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 280-281
Էջ 516, սյունակ 1 Էջ 516
ՄԱՐԶՊԱՆ II (մարզման, մարձպան, մարագպան, մազմեն, մազման, մարզան) «հեղուկների կամ ընդեղենի մի չափ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. marzpān
փոխառյալ ձեւ է նաեւ ասորերենում (marzbānā)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐԿԵՂ «բրիչ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μακέλη «բրիչ»
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 285
Էջ 517, սյունակ 1 Էջ 517
ՄԱՐՄԱՌ «մոլախոտ, եղբ» (բուսաբանական)
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
Կրկնաւոր կազմութիւն, որ, թերեւս, նույն ծագումն ունի, ինչ մարմա(ն)ջ-ը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմառոտ, մարմռումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՄԱՐ (ուշ՝ մարմարիոն) «մարմար, կոճ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. μαρμάρος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմարակուռ, մարմարապատ, մարմարեայ, մարմարեղէն, մարմարաձեւ, մարմարաշէն
Մատենագիտություն
H. AG 364; Աճ. ՀԱԲ 287
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՄԻՆ (-ոյ) «միս մարմին»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
արմատից: Համեմատութիւնը կասկած է հարուցում, եւ հնարավոր է համարվում ենթադրել իրանական աղբյուր, բայց այսպիսի բառ չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարմնագեղ, մարմնածին, մարմնակից, մարմնահար, մարմնապէս, մարմնացի, թանձրամարմին, քաջամարմին, գեղեցկամարմին, երկմարմին, թուլամարմին, բազմամարմին
Նոր՝
մարմնամարզական, մարմնամարզիկ, մարմնամարզութիւն, գեղամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. márman- «հող, աճուկ, կարեւոր մարմնանդամ, անպաշտպան մարմնամաս»
լիտվ. melmenys «երիկամը պատող միս»
Մատենագիտություն
H. AG 473; Աճ. ՀԱԲ 287; Pok. IEW 720
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐ(ՈՒԹԻՒՆ) ««մոլորութիւն» (բբ)»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ»
Թերեւս կապ ունի հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել» բայի հետ, որ չունի հավաստի ստուգաբանութիւն, եւ որ հակված են կապելու հնդեւրոպական *smer- «մտքում դնել, հիշել, հոգալ» արմատի հետ, որից բխեցվում է հայ. մորմոք բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարամիտ, մարութիւն, մարդատողական, մարդամարտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. μέρμηρα «վրիպել, շեղվել, սխալվել, մեղանչել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 518, սյունակ 1 Էջ 518
ՄԱՐՍԵԼ «մարսել, կերածը յուրացնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mr-k'- «շփել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ (*mer-))
արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 288) բխեցնում է ասոր. məras «ճմլել, ջարդել, կակղացնել» արմատից, որ քիչ հավանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարսական, անմարսական
Նոր՝
մարսողական, մարսողութիւն, դժուարամարս, դիւրամարս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. marawo
հ. անգլ. mearo «փխրուն, փափուկ, մեղմ»
հ. ռուս. moromradi «կրծել, մաշեցնել, մանրել»
մ. ն. գ. morken «ճզմել, ճմլել»
ավ. mərəxš «քայքայում»
խեթ. mark- «քայքայել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը 288
Էջ 519, սյունակ 1 Էջ 519
ՄԱՑԱՌ (բ. մացակ «արմատ») «մացառ, թփուտ. խիտ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mak- «տորորել, ճմլել, սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mak-so-)
Ինչպես ցույց է տալիս մացառ եւ մացակ ձեւերի զուգադրումը, արմատն է մաց. սա կարելի է, թերեւս, համեմատել լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ» բառի հետ, որ հակված են բխեցնելու հնդեւրոպական *mak- արմատից. այս դեպքում, թերեւս, *mak-so > մաց:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ. maceria «ցանկապատ, կավաշեն պատ»