Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«բաղ» որոնման արդյունք՝ 3993 բառահոդված
· Էջ 131 / 400
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԱՆԱԼ
«իմանալ, հասկանալ, խորհրդածել, զգալ, կարծել, ենթադրել, հնարել, նիւթել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *em-
«վերցնել»
Մեյեն (Meillet, MSL 8, 280) բխեցնում է *men- «մտածել» արմատից՝ ի-ով, բայց իմանալ-ի խոնարհումը նման է -ան ածանցով բայերի խոնարհմանը՝ -անամ եւ -ացայ ձեւով, որ ենթադրում է իմ- արմատ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմանալի,
իմանող,
անիմանալի,
դժուարիմանալի,
իմաստ,
իմաստակ,
իմաստապէս,
իմաստասէր,
իմաստասիրել,
իմաստասիրութիւն,
իմաստաւոր,
իմաստութիւն,
իմաստուն,
անիմաստ,
իմաց,
իմացումն,
իմացութիւն,
իմացուած,
իմացողութիւն,
դժուարիմաց,
անիմաց,
խորհրիմաց,
յառաջիմաց,
լաւիմաց,
իմայ,
անիմայ,
երկիմայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
emō «գնել, ձեռք բերել»
հ. խոլ.
em «վերցնել, ընդունել»
լիտվ.
imti «վերցնել»
հ. սլ.
imēti «վերցնել, ունենալ» (ըստ Շեֆտելովիցի եւ Պեդերսենի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 122, 165;
MSL 280
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄԵՌԻ(Ա)
«օր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ημερία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմեռիական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 242
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՄՐԻ
«ինքը»
Ծագումն անհայտ է
Ծագումն անյայտ է։ Կա աստուածաշնչային յատուկ անուն՝ Իմրի, բայց մեկնութիւնը այլ է (հմմտ․ «Բառգիրք հայկազեան լեզուի» Բ, էջ 107)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իմրիական
Էջ 285, սյունակ 1
ԻՆՁ
(-ու)
(ինձ, ինճ, ունձ, ուձ)
«կատուազգի գիշատիչ կենդանի, հովազ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *simgh-
հայ-հնդկական զուգաբանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընձենի,
ընձուղտ,
ընձախոտ,
ուղտինձ
Նոր՝
ընձառիւծ, ընձենատուր
ընձառիւծ, ընձենատուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sinhá «առյուծ»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՆ
(-ունք (իննունք), -ունց, -ուք (-ամբք), ուշ՝ ինան(ն), յինան)
«ինը»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun-
(անմիջական նախաձեւ՝ *eneun, *neun-)
ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննամսեայ,
իններորդ,
իննետասան,
իննուտասան,
իննեքեան,
իննհարիւր
Նոր՝
իննամեակ
իննամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
náva
ավ.
nava
հուն.
εννέα
գոթ.
niun «9»
Մատենագիտություն
H. AG 450;
Աճ. ՀԱԲ 243-244
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՆՍՈՒՆ
(-ի, -ից)
«իննսուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *enun-k'ontə
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իննսնամեայ,
իննսնամեան,
իննսնեմեան,
ըննսունամեայ,
իննսներորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ενενήκοντα (εννηκοντα)
լատ.
nona ginta
ռուս.
девяносто
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 244
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՏՈՒՆ
««ի ծիստանի» (ի ծխան) կամ ի խաշղանի» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Տուն բաղադրիչով հոլովաձեւ՝ աղաւաղուած մեկնութիւններով
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՆՔՆ
(-եան (ուշ՝ ընթ-))
«ինքը»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *sue-
«անդրադարձ դերանուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *s(e)ue-)
քե-հիմքից
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական քե-հիմքից (*sue- (*s(e)ue- անդրադարձ դերանուն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այսինքն,
ինքնին,
ինքնեակ,
ինքնեկ,
ինքնանեղել,
ինքնակալ,
ինքնաբաղխ,
ինքնակամ,
ինքնիշխան,
ընթնագիր,
ընթնի
Նոր՝
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
ինքնագոհ, ինքնավարութիւն, ինքնավստահ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
իւր «իր, յուր» (<*seuoro-)
հ. հնդկ.
svá
ավ.
hva «իր, յուր»
լատ.
suus
ռուս.
свой «իր, յուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 882
Տե՛ս նաեւ
Էջ 286, սյունակ 1
ԻՇԽԱՆ
(-ի, -աց)
«իշխան, իշխող, տեր, պետ, կառավարիչ, զօրաւոր մարդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական աղբիւր *xšān(a)
(ավելի քիչ հաւանական է)
Աղբյուր՝ պրթ. xšayant (xšynd)
(ավելի քիչ հաւանական է)
«իշխան»
Հաճախակի համեմատւում է խեթ. išha «տեր» բառի հետ, որ աւելի քիչ հաւանական է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իշխանական,
իշխանաբար,
իշխանութիւն,
անիշխանութիւն,
ինքնիշխան
Նոր՝
իշխանավայել, անիշխանական
իշխանավայել, անիշխանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
xšayant (xšynd) «իշխան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 287, սյունակ 1
ԻՊՊԵ
«ձիարշավ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. ἱππεία
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
իպպացի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 248
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։