Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«առ» որոնման արդյունք՝ 7635 բառահոդված
· Էջ 131 / 764
Էջ 147, սյունակ 1
ԳԱՄ
(-ու)
«ելք, հնար, կովան, հենարան, հենակետ, սեպ, մեխ, անգամ»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ ավ. gāma
(թերեւս)
«քայլ»
Աղբյուր՝ մ. պ. gām
(թերեւս)
«քայլ»
իրանական բառը կարող էր ունենալ հայերենին մոտ իմաստ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 508-509) նախնական իմաստը համարում է «ոտքի կովան» եւ իրանական փոխառության վարկածը՝ կասկածելի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գամագիտ,
գամագիտ,
գամագտանել,
գամագտական,
գամագամ,
երկաթագամ,
պղնձագամ,
գամել
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 508-509
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՄՈՒՏԱՇ
(կամօտաշ, գամանտրաշ, թրք. կծնտաշ, տմնտաշ)
«մի բույս, սրա ծաղիկը»
Փոխառություն
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԹ
(գիթ-)
«սայթաքում, սխալ, մոլորություն, հանցանք, անկայունություն»
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԻՍՈՆ
(-ի, -աց, ուղ՝ -ով)
«նիզակ, տեգ, արքայական գավազան»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. γαίσον
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայիսոնաբար,
գայիսոնական
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 511
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԻ(Ո)Ս
(գայի(ո)սութիւն բառում)
«բյուզանդական պալատական մի պաշտոնյա»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ լատ. Gaius
(թերեւս)
հատուկ անվան հասարակ մի գործածություն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայի(ո)սութիւն
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼ
(գայդ, գել, գէլ), -ոյ
«գայլ (կենդանի), ձիու կոշտ սանձ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ulkʷo-
«գայլ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ulkʷio-)
հիմքից
Նկատի ունենալով հնչյունական դժվարությունները՝ ոմանք համեմատում են կելտական բառերի հետ (հ. իռլ. fdel, գալլ. vailo (անձնանուն) որպես հայ-կելտ. զուգաբանություն՝ *uailo-՝ *uai- ձայնարկությունից)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայլանալ,
գայլենի,
գայլախազ,
գայլակորիւն,
գայլառ,
գալառ,
գայլագռաւ,
գայլահալած,
մարդագայլ,
շնագայլ,
գայլխոտ,
գայլախոտոր,
գայլասոխ,
գայլթաթ,
գայլուկ,
գայլվիզ,
գայլականջ,
գայլու ականջ,
գայլաթուր,
գայլու թուր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vṛka
հուն.
λύκος
լատ.
lupus
գոթ.
wulfo
հ. սլավ.
vlьkъ «գայլ»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 512;
Pok. IEW 1111
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼԻԿՈՆ
(-ի, -աց)
(գելիկոն, գելիլկան)
«ծակող գործիք, շաղափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
Ունի հունարեն բառի կերպարանք, բայց հունարենում այդպիսի բառ չկա։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wealean
հ. անգլ.
weol «գլոր(վ)ել»
մ. վ. գ.
walken «պտտվել» ((*uolg-))
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՅՌ
I
(գառ, գեռ, գոռ), -ի, -ից
«ցեխ, տիղմ, աղբ, կեղտ, փսխուք, փսխունք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, անձրեւ, գետ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ursii- (*uerio-))
Արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայռիլ,
գառալիր,
գայռ(ան)ոց,
գեռաթաթախ,
զգայռ(-ի),
զգառ,
զգեռ,
զգայռն,
զգառիլ,
զգայռութիւն,
զգայռումն,
անզգայռել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
var, vari «ջուր»
ավ.
var- «անձրեւ»
ալբ.
hur-dhe «ջրափոս, ճահիճ»
կիմր.
gwer «ճրագու»
լատ.
urina «մեզ»
հ. իռլ.
vari «հեղուկ, ջուր»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 80;
Ջահ. ՀԼՊ 114
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՅՌ-ԵԼ
(-ալ, գառ-ել, գառ-իլ)
«պառկել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ghaid-
«կանգ առնել, հապաղել»
կապ ունի լատ. haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել» եւ լիտվ. garšti «հապաղել» բառերի հետ, որոնց համար վերականգնվում է հնդեւրոպական *ghaid- արմատը (Pok. IEW 1, 410) (գայռ < *uaisro-), բայց սրանց կապը կասկածի տակ է առնվում (Fraenkel, LEW 129):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
haereō «կախված լինել, մնալ, հապաղել»
լիտվ.
garšti «հապաղել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 410;
Fraenkel, LEW 129
Էջ 149, սյունակ 1
ԳԱՆ
I
-ի, -ից
«ծեծ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷhen-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷhon-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանալից,
գանահար,
գանել,
չարագան,
չարագանեալ,
զանգանակ,
զգանեալ,
գանակոծ,
գանակոծել,
գանակոծութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghaná «բիր, կոպալ»
հուն.
θείνω «խփել»
հուն.
φόνος «սպանություն»
խեթ.
kuen «խփել, սպանել»
Մատենագիտություն
H. AG 431;
Աճ. ՀԱԲ 514
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։