Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված · Էջ 131 / 186
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԿԹԱԼ (մքթալ, մքքել) «ծաղրել, ծիծաղել, քրթմնջալ, տրտնջալ, դժգոհել»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mu- բնաձայնական արմատ
թերեւս բնաձայնական կազմություն, որ զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական *mu- բնաձայնական արմատից կազմված բառերի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 529, սյունակ 1 Էջ 529
ՄԿՐՏԵԼ «լվանալ, մկրտել»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)meukh- (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)meug-) o-ձայնդարձ, *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)
Կազմությամբ զուգահեռ է մխրճել բային, որ հավանաբար գալիս է մուխ «մխում» արմատից։ Այս դեպքում մկրտել բայի *մուկ- արմատն էլ գալիս է հնդեւրոպական *(s)meukh- արմատի *(s)meug- տարբերակից (*smug- > *մուկ եւ -րտ- աճական)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մկրտիչ, մկրտություն, մկրտատուն, մկրտարան
Նոր՝
մկրտչական
Տե՛ս նաեւ
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՆԹԻՆ «գարշահոտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. mintin
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՆԹՈՒՐ (սխալմամբ՝ մնփուր) «շահոքրամ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. mantūr < արաբ. manθūr
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 334
Էջ 531, սյունակ 1 Էջ 531
ՄՇՆԻԼ «ակնապիշ նայել»
Ստուգաբանություն
Եթե կապ ունի աշնուլ բայի հետ, ապա հնարաւոր է արեւմտակովկասեան ծագումը
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 602
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԶ «մեծ, շատ, զորեղ, սաստիկ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից, հմմտ. ավ. maz, սողդ. mazāj, քրդ. mezin մեծ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. maz
սողդ. mazāj
քրդ. mezin «մեծ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 185
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԹԻՆ «աղոթքի կանչող մահմեդական, կրոնավոր, մուեզզին» (բրբ.)
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ արաբ. mu’addin (թերեւս) «մուեզզին»
Թերեւս փոխառություն՝ արաբ. mu’addin «մուեզզին» բառի հայ. խոսակցական ձեւ:
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԼ II «խաբեություն, մոլորություն, սխալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *mol’- «խաբել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mel-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *mol’- *mel- «խաբել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլար, մոլարանուն, մոլարումն, խաւարամոլար, մտամոլար, մոլոր, մոլորիմ, մոլորեցուցանեմ, մոլորութիւն, մոլորակ, մոլորական, մոլորահողմ, մտամոլոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. mairya- «խաբեական»
մ. իռլ. mell- «մեղք, հանցանք, սխալ»
մ. իռլ. mellaim «խաբել»
լիտվ. mēlas «սուտ, ստախոսություն»
հայ. մեղք
հայ. մեղանչել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԼԻԼ (-ել) «խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Բնիկ հնդեւրոպական
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք, մոլութիւն, մոլարբոյս, մոլի, մոլեգին, գինեմոլ, դիւացամոլ, դիւամալ, դիցամոլ, իգամոլիլ, կնամոլ, մանկամոլ, մարմնամոլութիւն, կռամոլ, շրջմոլիկ, կռամոլ, խնդամոլ
Նոր՝
ծխամոլ, սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339; Pok. IEW None
Էջ 533, սյունակ 1 Էջ 533
ՄՈՃԱԿ «մոծակ»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mak'- (անմիջական նախաձեւ՝ *mak'-, *mok'-) բնաձայնական
բնաձայնական կազմութիւն, որ զուգահեռներ ունի հնդեւրոպական, կովկասեան (լակ. miġak, ինգ. mučak), թիւրքական (չաղաթ. mučak) լեզուներում։ Աճառեանը բխեցնում է կովկասեան աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոծակենի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լակ. miġak
ինգ. mučak
չաղաթ. mučak
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 612; Աճ. ՀԱԲ 341