Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մի» որոնման արդյունք՝ 2396 բառահոդված · Էջ 130 / 240
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՇԱԿ (հարշակ, արշուկ) «մի բույս՝ ձվաղ (՞)» (բուսաբանություն)
Փոխառություն (՞)
Աղբյուր՝ արաբ. harš «hiršaq»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 136
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՈՏ (հրորտ) «հավելյալ (վերջին) ամիս» (տոմարական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *frart (fravart)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *frart (fravart):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ. fravartīkan «ավելյաց (ամիս)»
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՕՊՕՏ «մի դեղաբույս» (բուսաբանություն)
Ծագումն անհայտ է
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 138) հնարավոր է համարում նույնացնել հոտոտ-ի հետ:
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԳ (-ու, ուշ՝ -ունք) «ձագ, ճնճղուկ, (մի) թռչուն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hag- արմատից
Աղբյուր՝ պ. zāg «ձագ, հաւի ճուտ»
Աղբյուր՝ ալբ. zag «թռչուն»
Աղբյուր՝ ալբ. zogu «հաւի ճուտ»
Ըստ Հիւբշմանի (AG 185), իրանական փոխառութիւն է, բայց այս դէպքում սպասելի էր աւելի շուտ *զագ ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձագախառն, ձագարան, ձագախոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141; AG 185
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՆՁԱԽԱՐԻԹ (ձանձրախարիթ) «կարմիր, մուգ կարմիր, սեւ, մրագույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ասոր. zəxorīθā
Մատենագիտություն
H. IF 478; Աճ. ՀԱԲ 145-156; Ջահ. ՀԼՊ 458, 479
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԱՆՁԻՐ «ձանձրալի, ձանձրույթ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *g’her(s)- «հառել, սեւեռել» կրկնավոր
Հազիվ թե բնիկ հնդեւրոպական կրկնավոր *g’her(s)- «հառել, սեւեռել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձաձրանալ, ձանձրալի, ձանձրանալի, ձանձրույթ, ձանձրացկոտ, ձանձրամիտ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԵՂՈՒՆ -ուան «ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Բնիկ հնդեւրոպական
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ, դուն, ձեղունահանբ, բարձրաձեղուն, հաստաձեղուն, եռաձեղուն, հրաձեղուն, երեքձեղեայ, չորեքձեղունեայ, երկնաձեղուն, սրահաձեղուն, կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χείλος «շրթունք»
հ. յուլ. giolnar «ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436; Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԵՌՆ (-ին, -անէ (ձեռք, -աց)) «ձեռք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hes- «ձեռք» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hes(o)r-)
նախաձեւից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեռն, ձեռնհաս, ձեռնարկել, սակաւաձեռն, դատարկաձեռն, երկայնաձեռն, ձեռնասուն, ձեռնադրութիւն, ձեռնամուխ, ձեռագիր, ձեռագործ, ձեռակապ, ընձեռել, անձեռոցիկ, անձեռայք, ընձեռայք, միձեռան, ձերբակալել, ձերբացի, ձերբազատիլ, ձեռնահմայ, ձեռնափայտ, ձեռնոց, անձեռնմխելի, ձեռագրատուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. χείρ «ձեռք»
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 149
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻ (-ոյ) «ձի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'hei- «արագ, շարժել, քշել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'heio-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձիական, ձիահալած, ձիամարտիկ, ձիակերպ, ձիարձակ, ձիացաւ, այրուձի, միաձի, վազերաձի, երագաձի, կիսաձի, ձիաբուծութիւն, ձիավարժութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. háya «նժոյգ» ((հայ-հնդկական զուգաբանութիւն))
Մատենագիտություն
H. AG 470; Աճ. ՀԱԲ 424
Էջ 475, սյունակ 1 Էջ 475
ՁԻՂԿ «մի հանքանյութ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *g'hel- «փայլել, շողալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *g'hel-g-)
արմատից: