Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված · Էջ 130 / 411
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆ I «ժամանակին հասնող, փութկոտ. գործունյա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žamān
Բաղադրություններ՝ ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանել, կանխաժաման, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապաժամանել, բարեժամանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄԱՆԱԿ (-ի, -աց) «ժամանակ»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ՝ ժամանակագիր, ժամանակակից, ժամանակաչափ, ժամանակեան, ժամանակել, առժամանակեայ, բազմաժամանակեայ, երկայնժամանակեան, նոր՝ ժամանակամիջոց, ժամանակատրապէս, համաժամանակեայ, տարաժամանակեայ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանակագիր, ժամանակակից, ժամանակաչափ, ժամանակեան, ժամանակել, առժամանակեայ, բազմաժամանակեայ, երկայնժամանակեան
Նոր՝
ժամանակամիջոց, ժամանակատրապէս, համաժամանակեայ, տարաժամանակեայ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՄՈՒՆ (ժամող) «ունայն»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նախնականը ժամող ձեւն է, ապա այն, թերեւս, ինչ-որ ժամել բայից կազմուած -ող-ով դերբայական ձեւ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամուխասեր
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՅԹ «խայթուած տեղի ուռուցք»
Բնաձայն (թերեւս)
Թերեւս սրանից են -տ- աճականով կազմուած ժայթքել (ժայտքել), ժայթքումն ձեւերը: Թերեւս բնաձայն-պատկերաւոր կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժայթքել, ժայտքել, ժայթքումն
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆԳ -ոյ (ժանկ) «ժանգ, քարամամուռ, բոյսի մի հիւանդութիւն՝ երկիլ, քաղցկեղ, թոյն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žang
Աղբյուր՝ պ. žang, zang
Հմմտ. պ. žang, zang:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանգաբեր, ժանգառ, ժանգառած, ժանգախառն, ժանգակեր, ժանգահար, ժանգատր, ժանգոտիլ, ժանգել, անժանգ, երկաթաժանգ
Մատենագիտություն
H. AG 156; Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՆՏ -ի, -ից, -աց (ժանդ) «դաժան, խիստ, չար, վատ, զզուելի, ժանտախտ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *žant
Աղբյուր՝ ավ. gainti
Աղբյուր՝ մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն»
Աղբյուր՝ սողդ. γantāk «վատ, հոռի»
Հմմտ. աւ. gainti, մ. պ. gand «ժանտահոտութիւն», սողդ. γantāk «վատ, հոռի»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժանտագործ, ժանտագինի, ժանտութիւն, ժանտկեն, ժանտախոշ, ժանտահոտ, ժանտամահ, ժանտախտ, ամաժանտ, ժանտաժուռ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 227
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՊԱՒԷՆ (ժապաւինի) «երիզ, եզրակար, ժապաւէն»
Փոխառություն (հավանաբար)
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժապաւինել
Նոր՝
ժապաւենագործ, ժապաւենազարդ, ժապաւենակապ
Էջ 280, սյունակ 1 Էջ 280
ԺԱՌԱՆԳ -ի, -աց «ժառանգորդ, ժառանգութիւն, եկեղեցական, կղեր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական *žaradāng (թերեւս) «բաժին ստացող»
Աղբյուր՝ հիմն. *ĵara(t)- (թերեւս) «վերցնել, ստանալ»
Աղբյուր՝ հիմն. dā(y) (թերեւս) «բաժանել, բաժին հանել»
Թերեւս *žaradāng «բաժին ստացող» (<ժառանգ )< *ĵara(t)- (ĵar- վերցնել, ստանալ) եւ dā(y) «բաժանել, բաժին հանել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժառանգել, ժառանգութիւն, ժառանգակից, ժառանգաւոր, թագաժառանգ, գեհենաժառանգ, երկնաժառանգ
Նոր՝
ժառանգական, ժառանգականութիւն
Մատենագիտություն
Периханян, МЭСДЯ 90-99
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
ԺԵՐԺԱՐԺՈՂ (ժեր(ա)շարժող) «անշարժական»
Ստուգաբանություն
Առաջացել է «ժիր, շարժող» հոդվածի միացումից՝ ժիր-ի աղավաղմամբ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 374
Էջ 281, սյունակ 1 Էջ 281
-ԺԵՏ (-ժետ, -ժատ) «(ա)-հար», «խփող, սպանող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. žat «խփել, սպանել»
իրան. հիմքերով ձեւերը հիմնականում ամբողջական փոխառություններ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախտաժետ, ախտաժետութիւն, դիւաժետել, դեւաժետել, լուսնաժետ, նենգաժետ, որկորաժետութիւն, որովայնաժետութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 228; Ջահ. ՀԼՊ 526