Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2894 բառահոդված (էջ 13/290)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
(Ա)ՆԱԹԻ «անոթի, քաղցած, սոված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nāg- «անոթի, քաղցած, ժուժկալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *nāguhtiio-)
արմատից. հայ-հունական զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաթութիւն, անաւթութիւն, անաւթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
νήφο
«լինել զգաստ, ժուժկալ» դոր. ναφω
Մատենագիտություն
Pok. IEW 754
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱՍՏՐ (նաւստր, անուստր) «նոսր, նվազ, տկար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հնարավոր է բնիկ հնդեւրոպական ծագում (*nau-k-, *neu-k-), բայց վերականգնվող ձեւերը` *nāu-, *neu-, *neuk-, համապատասխան հավաստի զուգահեռներ չունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
(ա)նաւստրագոյն, անաւստրամարմին, (ա)նաւստրութիւն, անաւստրաբար, նաւստրահոդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱՓՈՌՏ «բյուզանդական մի բարձր աստիճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀναφύορτος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԳԱԲ «կատարելություն» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն ()
Աղավաղված վերջնամասով բառ՝ անգ «պատշաճ» արմատից. այդ ձեւով ԲՀ-ում գրված է անկ «պատշաճ» բառարմատը. այդ արմատից է նաեւ անգուրդ բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգուրդ
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 348; Աճ. ՀԱԲ 182
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԳԱՄ «անգամ, քանիապատիկ, խաղ, ուշ՝ նույնիսկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hangam
փոխատու լեզու՝ պ. hangām
փոխատու լեզու՝ պ. angam
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
միանգամայն, համանգամայն
Մատենագիտություն
H. AG 97; Աճ. ՀԱԲ 182-183
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳԶ I (անգզ) «գիշակեր մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ank/g- «ծռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ankulo-)
արմատից. հմմտ. հուն. αγκυλος «ծուռ, ծռակտուց», բոխ. Ա onkalam, Բ onkolmo «փիղ» (ըստ կնճիթի):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
αγκυλος
«ծուռ, ծռակտուց»
բոխ. Ա
onkalam
«փիղ» ըստ կնճիթի
բոխ. Բ
onkolmo
«փիղ» ըստ կնճիթի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 412
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳԶ II (անգզ) «ունկ, կանթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ank- «ծռել, թեքել»
անգզ «մի գիշատիչ թռչուն» բառի իմաստային մի զարգացումն է: Աճառյանը, (ՀԱԲ 1, 184) բխեցնում է պրսկ. angul(a), (angēla) «օղակ, կնճկամայթ» բառից, որի հնչյունական նման փոփոխությունը անհավանական է:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 184
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳՈՍ (-ից) (անգոսն-, անկոսն-, անկուսն-, անկոշն-, անկուշն, անկուշ-, անկուս-) «արհամարհանք, մեծամտություն, ամբարտավանություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang/k- «ծռել, թեքել»
արմատից, որից կազմված են մարմնի մասերի զանազան անվանումներ: Հնարավոր է նաեւ բառի փոխառություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անգոսնել, անկոսնել, անկոսնտել, անկոշնել, անգոսնասեր, անգոսնասիրութիւն, անգոսնութիւն, անգոսնումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
angustha
«ոտքի բթամատ»
ավ.
angušta
«ոտքի մատ»
հ. վ. գ.
ancha, anka
«ծոծրակ»
հ. իսլ.
ekkja
«կրճ. գարշապար»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳՈՆ (անգոն կոռնաւոր) «երկնքի յոթ գոտիներից մեկը՝ Մեծասփիր» (հին աստղաբաշխության տերմին)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αγκών
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 1963, 88
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳՏԻ «բոզ, պոռնիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է անկղիտանալ բայի հիմքից (տե՛ս) անկղտ-ի > անկ/գտի:
Տե՛ս նաեւ