Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 13/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 166, սյունակ 1 Էջ 166
ԳՈՂՏ (գողկ) ««մահիճ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uel- «պտտել, ոլորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *uol-d- կամ *uol-g-)
որտեղից, մի կողմից՝ «փոս, գոգավորություն» իմաստն ունեցող... մյուս կողմից՝ «զամբյուղ» նշանակող... հավանաբար այստեղից է նաեւ գաղակ «մահիճ» բառը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
valles (vallis)
«հովիտ, փոս, գոգավորություն»
հուն.
ειλυνη
«զամբյուղ»
Էջ 169, սյունակ 1 Էջ 169
ԳՈՌԵՂ (-ոյ) (գոռեխ, գոռեհ, գոռող, գոռոխ) «իշամեղու, վայրի մեղու»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gher- «բնաձայնական արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *ghor(s)elo-)
բնաձայնական արմատից, որտեղից նաեւ գոռալ. -եղ-ի համար հմմտ. բոռ, բոռեղ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ghargharāyntē
«սուլում է, բզզում է»
մ. վ. գ.
grellen
«բարկությունից ճչալ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 173, սյունակ 1 Էջ 173
ԳՈՒՇ I (գուշպ) ««ծերպ» (ԲՀ՝ «ծերպ կամ խան»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. guš «անկիւն, մեկուսի տեղ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԲՐԱՆ (տապրան) «աստղաբույլ Ցուլի համաստեղության մեջ» (աստղագիտություն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. dabrān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 609
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱԴԱՐ (-ոյ) (բրբ. «հոգնել, հենվել, կռթնել») «դադար, հանգիստ, կանգառ, դադարի տեղ, (հգն.) բնակարան, կացարան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dher- «պահել» կրկնավոր բնիկ
Կրկնավոր բնիկ հնդեւրոպական՝ *dher- «պահել» արմատից, որտեղից նաեւ՝ դարել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դադարել, դադարեցուցանել, դադարիկ, դադարուն, անդադար
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՂՁ «վայրի անանուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel- «ծաղկել, կանաչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dhal-) (*dhaldio- կամ *dhldhio-) արմատից
որտեղից նաեւ դեղ, դեղձ, դալար:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 616
Տե՛ս նաեւ
Էջ 182, սյունակ 1 Էջ 182
ԴԱՄԱՆԱԿԻ «կանացի մի գլխազարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. dām «ցանց»
փոխատու լեզու՝ պրս. rangi «գունավոր»
Գ. Ասատրյանի տեղեկությամբ։
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 184, սյունակ 1 Էջ 184
ԴԱՇՆԱՆԵԼ «վանել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
անստույգ իմաստով, որ ենթադրում է Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 623) ըստ վանել գլխաբառի բացատրության (ԲՀ 298), բայց այստեղ վանել-ի բացատրության մեջ նշված է երեք իմաստ կամ-ով` 1.«ենթադրել» («ընթադրել») 2.«դաշնանել» եւ 3. «հալածել կամ փախցնել»:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 623; ԲՀ 298
Էջ 185, սյունակ 1 Էջ 185
ԴԱՍ (-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից) «խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. dasa «բաժին կամ դաս, կարգ»
փոխատու լեզու՝ օս. dasun «դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս, դասասաց, դասալիք, դասակ, դասական, դասակարգ, դասաւորել, դասել, շարադասութիւն, գերադասել, նախադաս, դասարան, դասատու, դասացուցակ, երկդասեան, դասարանցի, դասարանական, դասադուլ, դասախօս, դասընկեր, դասընթաց, դասաւանդել, դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
օս.
dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 188, սյունակ 1 Էջ 188
ԴԱՐԳԻՃ (ուշ՝ -ի, -աց) «պատգարակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dargič
Փոխառություն հավանաբար իրանական աղբյուրից՝ *dargič (*darg < հ.-ե. *dher-gh-) «պահել» կամ թերեւս, *drag < *dhreg- «քաշել» ձեւից + -ič (՞), որտեղից՝ ասոր. dargūštā «պատգարակ», արամ. dargaš «անկողին»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դարգճակալ, դարգճաձեւ
Մատենագիտություն
H. AG 137; Աճ. ՀԱԲ 637; Ջահ. ՀԼՊ 523