Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 219 բառահոդված (էջ 13/22)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 368, սյունակ 1 Էջ 368
ԾՊՆԵԼ «փակցնել, կպցնել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ծ/թ հերթագայությամբ կապել հնդեւրոպական *steib(h)- «ձող, բուն, կարծր, պինդ, սեղմ(վ)ել» արմատի հետ, որտեղից՝ հայ. ստեպ, ստիպել։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՀՈՅՐ «ջրաման, սափոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kʷer- «աման, ջրաման»
փոխատու լեզու՝ իրանական
հավանական է ծագումը հնդեւրոպական *kʷer- «աման, ջրաման» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
caru
«աման, կաթսա»
Էջ 379, սյունակ 1 Էջ 379
ԿԱՄՇ «խստացում, կարծրացում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «(երկու ձեռքով) բռնել (շղթա), սեղմել (գունդ)»
բուն ձեւն է *կամիշ կամ *կամուշ-, որ հազիվ թե ծագի հնդեւրոպական *gem- արմատից, որտեղից հայ. ճմլել, թերեւս նաեւ կամն. հայտնի չէ -(ի/ու)շ-ի աղբյուրը (*-iskh կամ -ik’u-՞)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամշանալ, կամշոտ, կամշոտիլ
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԴԱԿԵԼ (ԲՀ) «շարժել, դրդել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *g"edh- «հրել, վիրավորել, ավերել»
Հազիւ թե կապ ունենայ հնդեւրոպական *g"edh- «հրել, վիրավորել, ավերել» արմատի հետ, որտեղից՝ հ. հնդկ. *gandh «հրել, վիրաւորել, աւերել»։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*gandh
«հրել, վիրաւորել, աւերել»
Էջ 384, սյունակ 1 Էջ 384
ԿԱՊԱՐ I (-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «կապար, արճիճ, կապարե գրիչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. abāru(m)
փոխատու լեզու՝ արամ. ab(b)ār
սեմական աղբյուրից. հմմտ. ակկադ. abāru(m) (< սումեր.?) > արամ. ab(b)ār (բայց որտեղի՞ց է կ-ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապարեայ, կապարայայտ, կապարակիր, կապարանման, կապարել, կապարագոյն
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ II «բարախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
հ.-ե. արմատ՝ *k'er-
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ պ. kari, karah «կեղտ»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. karic «աղբ»
Թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ հնդեւրոպական *ker- (եւ *k'er-) արմատից, որտեղից՝ պ. kari, karah «կեղտ», մ. պ. karic «աղբ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կառնաջուր
Էջ 391, սյունակ 1 Էջ 391
ԿԱՐԱՍ (ուշ՝ -ոյ, -ի) «կարաս», կարաս-«կահույք, կահկարասի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. xaraci
փոխատու լեզու՝ իրան.
թերեւս փոխառութիւն ուրարտերենից, որտեղից փոխառուած պետք է լինեն նաեւ ագուլ. xaraci, կուր. xarace, լակ. xarazi: Սակայն հնարաւոր է նաեւ փոխառութիւնը իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարասի, կարասեկիր, կարասապան, գինեկարաս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaláça
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546; Olsen, NBA 887
Էջ 392, սյունակ 1 Էջ 392
ԿԱՐԻՃ (-ի, -աց) «կարիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ փոքրասիական լեզու *karidio
փոքրասիական մի լեզվից` *karidio, որտեղից նաեւ` հուն. καρίς, -ίδος:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կարճախայթոց, կարճընդեց, կճընդեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρίς, -ίδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 551
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒԱՌՆ (բրբ.) «նեղ առու. առվի ջրարբերան»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել»
որտեղից ծագում է (Pok. IEW 1, 397) կորի համիմաստ բառը՝ *goᵘ̯r-no- (՞) > կաւառն (՞):
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓԱԿ «աքաղաղի ձագ, որձակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)- «երգել, կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidys
«աքաղաղ»