Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 766 բառահոդված (էջ 13/77)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆՈՒԿԱՆ «պալատական տիկիններ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. bānūkān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 408
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՆՏ/Ղ (-ի, -ից) «բանտ, զնդան, դատապարտվածների արգելարան, կապանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *band
փոխատու լեզու՝ ավ. banda «կապանք, շղթա»
փոխատու լեզու՝ պ. band «կապ, շղթա»
փոխատու լեզու՝ սողդ. βand «բանտ»
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից՝ *band: Հմմտ. ավ. banda «կապանք, շղթա», պ. band «կապ, շղթա», սողդ. βand «բանտ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բանտակալ, բանտական, բանտամուտ, բանտարան, բանտապետ, բանտարգել, բանտարկել, բանտարկութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 117; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇԽ II (բաղշ, այլեւ բաշոր) (բաղշ, բաշոր) «խնկեղեգ, բաղշտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. važax «կարդացված՝ važx»
Փոխառութիւն՝ պրսկ. važax (կարդացված՝ važx):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշխստակ, բաղշտակ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 411
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇԽԻՇ «նվեր, ընծա, պարգեւ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. baxšišn
փոխատու լեզու՝ պ. baxšiš
Փոխառութիւն՝ մ. պ. baxšišn, պ. baxšiš:
Մատենագիտություն
H. AG 118; Աճ. ՀԱԲ 412
Տե՛ս նաեւ
Էջ 121, սյունակ 1 Էջ 121
ԲԱՐԿ «կծու, թունդ, դժնի, բարկացկոտ, ուժգին, սաստիկ, շատ, հրավառ, խիստ տաքացած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bherg- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhr̥guo-s-)
Pok. IEW 1, 963 (հնարավոր է համարում բերել նաեւ *bhag- «կծու» (*bhag-ro-) եւ *bh(e)reu- «հուզվել, ուժեղ շարժվել (առանձնապես եռալու ժամանակ)» հիմքերի տակ)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. յղլ.
borb, borp
«հիմար»
մ. յղլ.
borb
«կոպիտ»
շվեդ. բրբ.
bark
«կամակոր, անբարեհամբույր մարդ»
լատվ.
barkun
«դաժան, կոպիտ»
լատվ.
bargs
«ահեղ, խիստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 963; Ջահ. ՀԼՊ 117
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԴԵ(Ա)ՇԽ (բդիշխ), -ի, -աց (բդիշխ) «կուսակալ, մեծ իշխան, հյուպատոս, երաժշտական մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bidiaxš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բդեշխափոխ, բդեշխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
bythš
մ. պ.
pād(i)šāh
հուն.
πιτιάξης
<իրան.
վրաց.
pitiaxši
<իրան. patiaxši
Մատենագիտություն
H. AG 119; Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵԶԱԿ (-ի) (բեզեկ, -եկի, բեզեկն, բեզեկայ, «արեգակ») «փայլատակում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βέξεκ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāzāq
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեզեկեան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 124, սյունակ 1 Էջ 124
ԲԵՂԿԵԼ «նեղել, տառապեցնել. վշտակցել (՞)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *bhel-eu- «խփել, թուլացնել, հիվանդացնել» հիմքի հետ՝ *bhel-u- > բեղզ, որից բարբառային խլացմամբ բեղկ (՞).
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ.
balwjan
«նեղել տառապեցնել, չարչարել» (՞)
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ II «համակիր, սիրող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhili- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος
«սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil
«լավ»
հ. վ. գ.
bila
«բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՄ (<i>-ի, -աց</i>) (<i>բեմք</i>) «գահոյք, բազմոց, նստարան, բարձր աթոռ, դատաւորական աթոռ, քարոզչական ամբիոն, տախտակամած, եկեղեցական խորանի տեղ, բեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βήμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեմական, բեմասացութիւն, բեմական, գրամբեմք, բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 439