Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
«պար» որոնման արդյունք՝ 652 բառահոդված
· Էջ 13 / 66
Էջ 143, սյունակ 1
ԳԱ
(բրբ. գո-)
«գալ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *uadh-
«քայլել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uadh-mi)
dh-ի անկմամբ
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 500) *dh-ն համարում է աճական եւ գտնում, որ հայերենը պահպանել է մաքուր արմատ, սակայն նրա բերած խեթ. wai- «գալ» զուգահեռը հետազոտողները ավելի հակված են դիտելու որպես բաղադրյալ կազմություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գալուստ,
արեւագալ,
զգալ,
զգայուն,
զգաստ,
զգաւն,
ապագայ,
անգայ,
բացագայայլ,
յառաջագայայլ,
շրջագայայլ,
պարագայայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
vadō «գնալ, ուղեւորվել»
հ. անգլ.
wadan «ճանապարհորդել, առաջանալ, ծանծաղուտով անցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 500
Էջ 144, սյունակ 1
ԳԱԶ
III
«երկարության մի չափ (պարսկական)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ պրսկ. gaz
Մատենագիտություն
H. AG 124;
Աճ. ՀԱԲ 497
Էջ 146, սյունակ 1
ԳԱՂԱՓԱՐ
««կաղապար, նախատիպ, օրինակ, պատկեր» (նոր՝ «հասկացություն»)»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրան. *kal(a)pad
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. καλαποδιον
իրան. *kal(a)pad, հուն. καλαποδιον (կ > գ անցմամբ, որ տեղի չի ունեցել նույն ծագումն ունեցող կաղապար բառի մեջ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաղափարել,
գաղափարութիւն,
նախագաղափար,
նախագաղափարել,
նախագաղափարութիւն,
գաղափարաբանութիւն
Նոր՝
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
գաղափարական, գաղափարակից, գաղափարանշան
Մատենագիտություն
H. AG 163, 354;
Աճ. ՀԱԲ 504
Տե՛ս նաեւ
Էջ 148, սյունակ 1
ԳԱՅԼԻԿՈՆ
(-ի, -աց)
(գելիկոն, գելիլկան)
«ծակող գործիք, շաղափ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *uel-
«պտտել, ոլորել»
Ունի հունարեն բառի կերպարանք, բայց հունարենում այդպիսի բառ չկա։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
wealean
հ. անգլ.
weol «գլոր(վ)ել»
մ. վ. գ.
walken «պտտվել» ((*uolg-))
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՁԱԿ
(-ի, -աց)
«փոր, ընդերք, ատեպարկ, քսակ, պահարան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական *ganjak
իրանական աղբյուրից` *ganjak (գանձ-ի ազդեցությամբ յ-ի փոխարեն ձ ստացած)։ հմմտ. պ. ganja
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գանձակցաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
ganja
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 517
Էջ 150, սյունակ 1
ԳԱՆՏԻ
«շաղգամ»
Փոխառություն (հավանաբար)
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
(հավանաբար, բուն աղբյուրը չի հավաստված)
իրանական աղբյուրից (պարսկերենի՞ց)
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐԻԿՊԵՏ
«պարսկական պետական մի աստիճան»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
(բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 522) հնարավոր է համարում նույնացնել կողպետ բառի հետ:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՇԱՊԱՐ
(-ի, -աց)
«կրունկ, ոտքի հետք»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
պար-ը ծագում է *padh(a)- «ոտք» ձեւից (Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183): Կասկածելի է Փերիխանյանի կողմից գարշ-ի բխեցումը garš-<հ.-ե. *ghrs- արմատից՝ գարշապար «կոշտ (մաս ոտքի)» մեկնությամբ (Периханян, МЭСДЯ 42-43):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղագարշապար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 183;
Периханян, МЭСДЯ 42-43
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՒԱԿ
(-ի, -աց)
«կենդանու (հատկապես ձիու) հետնամաս»
Փոխառություն (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gāu-
«թեքել, ծռել»
Փոխառության աղբյուր՝ իրանական (՞)
(թերեւս)
թերեւս փոխառություն իրանական աղբյուրից (<հնդեւր. *gāu- «թեքել, ծռել» (?) արմատից. հմմտ. վրաց., քուրջ. gawa պարսկերենից՝ վերջին k-ի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գաւեղ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
gawa (պարսկերենից)
քուրջ.
gawa (պարսկերենից)
Էջ 153, սյունակ 1
ԳԱՒԱՐՍ
(կաւարս, կապարս)
«հացազգի մի բոյս՝ սորեկ, բուրիմ»
(բուսաբանություն)
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ մ. պ. gāvars
Մատենագիտություն
H. AG 126;
Աճ. ՀԱԲ 528
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։