Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 226 բառահոդված (էջ 13/23)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 447, սյունակ 1 Էջ 447
ՀԱՇԻՒ (-ի) «հաշիվ, կռիվ, վեճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արամ. ḥəšīb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաշուել, հաշուընկեր, հաշուակից, անհաշիւ, հեշտահաշիւ, հաշուապահ, հաշուապահական, հաշուապահութիւն, հաշվառել, հաշվառում, հաշվարկում, հաշուեկշիռ, հանրահաշիւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 43; Ջահ. ՀԼՊ 477, 481
Էջ 448, սյունակ 1 Էջ 448
ՀԱՍԱԶԱՐԴ «պահանորդ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բառաձեւը խիստ աղաւաղուած է, եւ -զարդը պարզապէս գրչական կամայական վերականգնում է (տե՛ս ԲՀ 395), բուն ձեւը առայժմ անվերականգնելի է:
Էջ 452, սյունակ 1 Էջ 452
ՀԱՐՑ (-ի, -ից) «հարց, հարցում, խնդիր, հարցուփորձ, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *perk'- «հարցնել, խնդրել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prk'-sk-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հարցանել, հարցուփորձ, հարցումն, հարցաւոր, հարցուկ, հարցութիւն, գիտահարց, հարահարց, գետնահարց, մեռելահարցութիւն, հարցախնդիր, հարցաքննիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pṛccháti
«հարցնում է»
լատ.
posco
«պահանջել, խնդրել»
հ. վ. գ.
forska
«հետազոտություն, հարց»
Մատենագիտություն
H. AG 464; Աճ. ՀԱԲ 62-63
Տե՛ս նաեւ
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ I (-ու, ուղ` -ոյ, -աց, -է) «թռչուն, էգ թռչուն, հավ, աքաղաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *hauei- «թռչուն»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւադէտ, հաւալուսն, հաւախօս, հաւակեր, հաւահարց, հաւահմայ, քաջահաւ, երաշտահաւ, հաւապահ, հաւթափեալ, հաւամրգի, եգիպտահաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vi-
ավեստ.
vay
լատ.
avis
«թռչուն»
հուն.
οἰωνός
«արծիվ»
Մատենագիտություն
H. AG 465; Աճ. ՀԱԲ 66
Էջ 453, սյունակ 1 Էջ 453
ՀԱՒ III (-ի, -աց) «սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *paus- «թողնել, բաց թողնել, արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւանալ, հաւնումն, հավակ, դեռահավակ, դառնահավ, հավակավ, չարահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
παύω
«պահել, դադարեցնել, վերջացնել»
լատ.
pausa
«դադար»
հ. սլ.
pustiti
«թողնել, բաց թողնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 67
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԶ -ոյ «հեզ, խոնարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seg'h- «պահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *seg'ho-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *seg'ho- ` *seg'h- «պահել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեզանալ, հեզութիւն, հեզիկ, հեզասահ, հեզաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն
haz-
«իրեն հաղթող, զսպող»
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՄԱՅ (-ից) «կախարդություն, գուշակություն, հմայակ, հմայքի պահպանակ, կախարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. humāy
փոխատու լեզու՝ ավ. humāyā-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հմայել, հմայք, հմայահավանություն, հմայակ, հմայություն, դիվահմայություն, կիսահմայ, հավահմայ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 103
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՎԻՒ (-ի, -աց) «հովիվ, ոչխարապահ, ոչխարաբույծ, (հոգեւոր) առաջնորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *owi-pā- «ոչխար եւ կերակրել, արածեցնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հովուել, հովուական, հովուապետ, հովուութիւն, հովուակից, հովուաբիր, հովուերգակ, հովուերգական, հովուերգութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avi-
լատ.
ovis
«ոչխար»
լատ.
pāstor
«հովիւ»
ռուս.
пасти
«արածեցնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 479, սյունակ 1 Էջ 479
ՂԱՃԵԼ (ԲՀ` «պօղել») «թաքցնել, պահել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 488, սյունակ 1 Էջ 488
-ՃԱՆ (վերջածանցի արժեքով) «ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. čanah- «ցանկություն, պահանջ»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. čanah- «ցանկացող, սիրող, -սեր, -մոլ»
փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւաճան, խրախճան, ճակատաճան, տիրաճան, գինեճան, ճոխաճանութիւն, երախճան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 181; Ջահ. ՀԼՊ 532