Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որ» որոնման արդյունք՝ 4475 բառահոդված · Էջ 13 / 448
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌ I (-ի, -աց, -ոյ) (աճառ, օճառ) «օճառախոտ, օջնան, օճառ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Բաղադրություններ (նոր)՝ օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում։ Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌԵԼ (ուշ` աճ(ը)ռել) «իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ, աճառել, աճռել, աճռկել, աճոտել, աճոտվել, աճռոտ(վ)ել, աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՍ (աճազ) «մի տեսակ սալոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. ajas
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 140
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԻՒՆ (-եան, -ի, -ոյ) «մոխիր, մարմնի մնացորդ, փոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *as- «վառ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *azgi-(°)) *-g- ածականով
Իմաստով մոտ են հ. բ. գ. asca, թերեւս նաեւ հ. իսլ. aska, հ. անգլ. aesce, գերմ. Asche «մոխիր», այլեւ` հ. հուն. άσβολος (*ασφ-βολος) «մոխրաթափոն»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճիւնանալ, աճիւնացուցանել, աճիւնախառն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. բ. գ. asca
հ. իսլ. aska
հ. անգլ. aesce
գերմ. Asche «մոխիր»
հ. հուն. άσβολος (*ασφ-βολος) «մոխրաթափոն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 141; Pok. IEW 69; Solta 239
Տե՛ս նաեւ
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃՈՒԿ «երանք, գայլք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *pog- «մարմնի մաս» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəgio-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *pəgio-` մարմնի մաս նշանակող *pog- արմատից (հմմտ. հ. հնդկ. *pājasya, ռուս. паз «աճուկ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճուկագեղձ, աճուկային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. *pājasya
ռուս. паз «աճուկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՄ -ի, -աց «տարի, տարիք»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ` ամամէջք, ամանոր, ամանորաբեր, զատամ, զառամագոյն, զառամանալ, միամեայ, եռամեայ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամամէջք, ամանոր, ամանորաբեր, զատամ, զառամագոյն, զառամանալ, միամեայ, եռամեայ
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄ I (մեայ, (եռամեան, եռեմեան)) «ամառ, տարի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ամառ, տարի» (անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
այլեւ՝ ամիկ (բրբ. ամլիկ), նոր՝ ամավերջ, կիսամեակ, տասնամեակ եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքամեայ, բազմանեայ, բազմանեան, երկեամ, երեամ, երեմի, երեմեան, ութամեան, ամիկ, ամլիկ, ամավերջ, կիսամեակ, տասնամեակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ամառն
հ. հնդկ. sámā «կես տարի»
ավ. hama «ամառ»
հ. վ. գ. sumar «ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱԼ (ամանալ, ուշ՝ ամարել) «լցնել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ջուր քաշել, լցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *smā-)
Թերեւս նաեւ ամայի «անբնակ, դատարկ, լքված», այլեւ՝ ամայել «ծեփել կամ շպարել»։ ըստ Պետերսոնի։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը *am- «բռնել» (ըստ Աճառյանի՝ «լցնել») արմատից բխող բառերի հետ, թեեւ դրանց մեջ է դրվում հ. հնդկ. ámatram- «աման» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աման, խնկաման, գինեման, ոտնաման, ամանեղեն, աղաման, կաթնաման, շաքարաման, թանաքաման, գրչաման, թքաման
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άμη «դույլ»
հուն. άμίς «գիշերաման»
հ. իռլ. sem «բուրս թափել»
լիտվ. sémti «հեղուկ քաշել, լցնել» (ըստ Պետերսոնի)
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 146; Pok. IEW 35; H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 143
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱՆԱԿ (-ի, -աց) «ժամանակ, ձայնավորի կամ վանկի տեւողություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. amānak
Աղբյուր՝ պ. amān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամանակյան, ամանակեան, ամանակություն, հինգամանակ, բազմանակ, անամանակ, երկամանակ, եռամանակ, յոգնամանակ, յոգնամանակագոյն
Նոր՝
ամանակային, ամանակաչափ, ամանակավոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 145
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱՌՆ (-ր/-ան) «ամառ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *sem- «ամառ» (անմիջական նախաձեւ՝ *semrom-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամառային, ամառային, ամարանի, ամարաստան, ամռային, ամառնամուտ, ամառանոց
Նոր՝
ամառանոցային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ամ
հ. իռլ. samrad
հ. վ. գ. sumar «ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 416; Աճ. ՀԱԲ 146