Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՒՅՏ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *t-r-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *trozdos-/*trodos-
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
«տատրակ»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի
հ.-ե. արմատ՝ *t/dreut/d-
«արտույտ»
նախաձեռն
բնաձայնական *t-r- պարունակող մի ձեւից։ Հայերենի համար ենթադրելի են *t/dreut/d- (> արտույտ) կամ *t/drut(d)- (> արտուտ) նախաձեռները։ Ժողովրդական ստուգաբանություն է արտույտ < *արտ + ույտ = ուտ (իբրեւ «արտ ուտող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. խոլ.
truit, druit
«սարյակ»
ռուս.
дрозд
«կեռնեխ»
լատ.
tordus
հուն.
τρύφων
«տատրակ»
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒ
I
«խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ,
աւիւն,
ատոդական,
ատոլ,
աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati-
«նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo
«ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus
«ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys
«կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ
(օգոստոս)
«հռոմեական տոմարի ութերորդ ամիս, օգոստոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus
Մատենագիտություն
H. AG 367;
Աճ. ՀԱԲ 607
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԺԻՏ
(ուժիտ, ոժիտ, աւծիտ)
«բաժինք, օժիտ, ընծա, պարգեւ, նվեր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *aw-žīt
žīti < հ.-ե. *guī-ti «կյանք»): Ավելի քիչ հավանական է առաջին բաղադրիչը համարել *av- «հոգալ, հոգ տանել, օգնել, նպաստել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւժտաբեր,
աւժտել,
աւժտութիւն
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 156
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԻՇ
(աւիշկ, աւիշտ, աւիժ)
«ավիշ, հյութ, անգույն մարմնահեղուկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au(e)-
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *wē-skh-` *auē-k'u-)
«խոնավացնել, թացացնել, հոսել» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avatā
«ջրհոր»
լատվ.
auots
«աղբյուր»
հ. իռլ.
a(i)ce
«ջուր»
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒԼԱԽ
«գրաստ, փոստակայանի ձի` հեծնելու, լծելու, բեռնակրության համար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մոնղ.-թաթ. ulay
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 195, 197
Էջ 102, սյունակ 1
ԱՒՁ
(-ի)
«օձ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aughi-
բայց նախաձեւի վերականգնումը դժվարություններ է հարուցում: Թերեւս կարելի վերականգնել *aughi- նախաձեւը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւձախառն,
աւձահալած,
աւձահար,
աւձամարտ,
աւձապաշտ,
աւձաձուկ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 112;
Աճ. ՀԱԲ 611-612
Էջ 103, սյունակ 1
Էջ 104, սյունակ 1
ԱՒՐԹԻ
(օրթի, օրթիւ, աւոթի, որթիւ, ռոթիւ, ուռթի, ուռթիւ)
«ուղղիղ կանգնեցէք (ուշադրութեամբ լսելու համար)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὀρθοί
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 618
Էջ 105, սյունակ 1
ԱՓ
(-ոյ)
«ձեռքի ափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ap-
«բռնել, վերցնել, հասնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *aph-)
տարբերակից
ըստ Պետերսենի. անհավաստի են համարում Մեյեն եւ Աճառյանը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափաչափ,
ափալոք,
ափիկ,
ափկից,
ափցի,
ափլափել,
ափլեզ,
ափնիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άφή
«շոշափում, բռնում, բռնելը»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։