Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷՊ
(-ի, -աց)
«դեպք, դիպված, հարմար, պատշաճ, դեպի, մեկի կողմը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *dheya-
«տեսնել, նայել»
Հավանաբար փոխառություն իրանական աղբյուրից։ Այն թերեւս հանգում է հնդեւրոպական *dheya- «տեսնել, նայել» արմատին, որտեղից իրանական ճանապարհով ծագում են հայ. դէմ, դէտ ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեպետդեպ,
դեպուդեպ,
դեպուղիղ,
դիպուն,
դիպան,
դիպատրութիւն,
դիպիլ,
դիպող,
դիպուկ,
դիպադէպ,
ինքնադէպ,
բարեդէպ,
հանդէպ,
հանդիպիլ
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԻԿԼԻԿՈՆ
(դիկղիկոն)
«մի տեսակ թաղանթ (մարմնի մեջ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. *δικλίκον
ճիշտ չէ δικλίδον ձեւ վերականգնելը, եթե նկատի առնենք, որ Թրակացու քերականության մեջ այս բառը հիշված է իբրեւ օրինակ նախահարաշեշտավոր բառի
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 668
Էջ 199, սյունակ 1
ԴԻՄՈՍ
I
«դրամ, փող, ունեցվածք, հասարակական կամ արքունի գանձարան, հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. δημόσια
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիմոսատու
Մատենագիտություն
H. AG 346;
Աճ. ՀԱԲ 669
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒԱՆ
-ի, -աց
«դահլիճ, ատյան, դպրոց, մատենադարան, հարկատեսակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. dēvān
փոխատու լեզու՝ պ. divān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւանապան,
դիւանապետ,
դիւանադպիր,
դիւանատուն,
դիւանագիր
Մատենագիտություն
H. AG 143;
Աճ. ՀԱԲ 671
Էջ 200, սյունակ 1
ԴԻՒՐ
-ի, -ից (դոյր, դորր, դուր, դեր)
«հարթ, հարթ տեղ, դյուրին, հեշտ, հաճելի, անդորր, հանգիստ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւրել,
դիւրիչ,
դիւրութիւն,
դիւրին,
դիւրաբեկ,
դիւրագին,
դիւրաթափ,
դիւրասնունդ,
դիւրայոյս,
անձնդիր,
մտադիր,
սրտդիր,
դիւրաբորբոք,
դիւրագռգիռ,
դիւրազգաց,
դիւրաթեք,
դիւրահունչ,
դիւրամատչելի,
դիւրամարս,
դիւրըմբռնելի,
անդորր,
դուրեկան
Էջ 201, սյունակ 1
ԴՈՂ
-ի, -ից
«դող, սարսուռ, ալիքաձեւ երաժշտական մի խաղ»
(երաժշտական)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhel-
«դողալ, դողդողալ, երերալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhol-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *dhol- ` *dhel- «դողալ, դողդողալ, երերալ» արմատից հայ-գերմանական, նեղ՝ հայ-սկանդինավյան զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դողալ,
դողացուցիչ,
դողումն,
դողն-ի,
դողան-ի,
դողդոջ,
դողդոչ,
դողդոջել,
դողդոջոտ,
դողդոջուն,
դողդոջումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
շվեդ. բրբ.
dilla
«թափահարել, տարուբերել»
նորվ. բրբ.
dalla, dulla
«վարգել, մանրաքայլ գնալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 677;
Pok. IEW 246
Տե՛ս նաեւ
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒԿԵՆԱՐԻՈՍ
(դուկենասիոս)
«երկհարյուրապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բյուզ. հուն. δουκηνάριος
< լատ. ducenarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 203, սյունակ 1
ԴՈՒՄ
(դմոտ)
«հարբուխ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ չաղաթ. dumagu
փոխատու լեզու՝ թաթար. tumav
փոխատու լեզու՝ թրք. tumagi
Փոխառություն թյուրք-թաթարական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դմոտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 683
Էջ 204, սյունակ 1
ԴՈՒՐ
II
««հողի չափ (՞)» կամ «հարթ» (երեք դուր երկիր արտահայտության մեջ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջին իմաստի դեպքում ծագումն անհայտ է. երկրորդի դեպքում նույնն է դիր բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՈՅԹ
(դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ)
«խմբային հարձակում, գրոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers-
«համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր)
-ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dharṣati
««համարձակ է, հանդգնում է»»
հուն.
θάρσος
««համարձակութիւն»»
գոթ.
gadaursan
««համարձակվել»»
հ. անգլ.
gedyrst
««համարձակութիւն»»
հուն.
θόρυβος
««աղմուկ, ճիչ»»
գոթ.
drauhts
««արշաւանք»»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։