Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 719, սյունակ 1
ՏԱՂԱԽ
«ցեխ, շաղախ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. talaxi
«ցեխ, տիղմ»
փոխատու լեզու՝ լազ. dalaxi, talaxi
«ցեխ, տիղմ, ճահիճ»
Համարվում է հարավկովկասյան փոխառություն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 363
Էջ 748, սյունակ 1
ՈՒ(Ղ)Խ
(-իյ, -ից)
«հեղեղ, առատահոս ջուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. uihu-
«դուրս հոսել, հեղեղել»
(Ղափանցյան, Ջահուկյան, Հարությունյան)։ Ավելի քիչ հավանական է Աճառյանի կարծիքը հյուսիսկովկասյան փոխառություն լինելու մասին
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 597
Էջ 752, սյունակ 1
ՈՒՍՏ
(-ից)
«տեղից-, որտեղից»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pu-sti-
որի *po-sti- ձեւից է ըստ-ը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուստի,
ուստեք,
ուստեմն,
այլուստ,
անդուստ,
անդստին,
աստուստ,
աստստին,
յերկնուստ,
աստուածուստ,
յետուստ,
վերուստ,
վերստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
post
«հետո»
ումբր.
post
«հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
ումբր.
pus
«հետո (տեղով եւ ժամանակով)»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 759, սյունակ 1
ՓԱՐԱԽ
(-ի)
«փարախ, գոմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 485) համարում է կովկասյան փոխառություն:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485
Էջ 765, սյունակ 1
ՓՇՈՒՐ
«մանր կտորտանք, փշուր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հենվելով վրացերենում գոյություն ունեցող զուգահեռ ձեւերի վրա՝ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 508- 509) ենթադրում է կամ կովկասյան փոխառություն, կամ մի երրորդ աղբիւր՝ ուրարտերեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փշրել,
փշրանք,
դիւրափշրելի,
փշրաքաղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 508- 509
Էջ 768, սյունակ 1
ՓՈՒԼ
(*բուլ)
«փլվածք, ավերակ, լուսնի նվազում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phol-
«ընկնել, փլվել»
Բնիկ հնդեւրոպական` *phol- «ընկնել, փլվել» արմատից. հմմտ. հ. բ. գ. fallan «ընկնել», լատտ. fallo «խաբել», հ. իսլ. falla «ընկնել»: Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 522) բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից` վրաց. phxuna «փշրել, կոտրատել»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փլանիլ,
փլուցանել,
փլուզանել,
փլատակ,
վիմափուլ,
բլցնել,
բլբլակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. բ. գ.
fallan
«ընկնել»
լատտ.
fallo
«խաբել»
հ. իսլ.
falla
«ընկնել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 522
Էջ 773, սյունակ 1
ՔԱԼԱ
(քալ «աղջիկ»)
««ա՛յ աղջիկ» (կոչական)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. qali
«աղջիկ»
փոխատու լեզու՝ լազ. qal, qale
«աղջիկ»
Աճառյանը բխեցնում է կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
qali
«աղջիկ»
լազ.
qal, qale
«աղջիկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 773, սյունակ 1
ՔԱՄ
(-ի)
«էգ շուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ բուշ. kac
փոխատու լեզու՝ ավար. k‘uča
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քածբոր,
քածպոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 537
Էջ 785, սյունակ 1
ՔՇՓԵԼ
«սաստել, նախատել, կշտամբել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 585) կասկածով համարում է կովկասյան փոխառություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 585
Էջ 798, սյունակ 1
-ԱՆՑ
I
«ածանց»
(քերականական տերմին)
Ստուգաբանություն ()
փոխատու լեզու՝ հուն. παράγωγον
«ածանց»
Արհեստականօրէն կազմուել է Թրակացու «Քերականական արուեստի» հայ թարգմանչի կողմից անց(անել) բայի արմատից ածանցական ձեւի հետ միասին` հուն. παράγωγον բառի օրինակով. հմմտ. ած-անցուցանել «ածանցել», որտեղ անցուցանել-ը անցանել բայի պատճառականն է. այժմ կապը անցանել >անցնել բայի հետ չի գիտակցւում. հնում անց-ը սակաւադէպ է հանդիպում որպէս բարդութեան բաղադրիչ` դիւրանց. աւելի տարածուած է -զ-անց-ը` երդմնազանց, ուխտազանց եւ այլն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ած-անցուցանել,
դիւրանց,
երդմնազանց,
ուխտազանց
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։