Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 253 բառահոդված (էջ 13/26)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 364, սյունակ 1 Էջ 364
ԾԻՐՏ (ծիրտ, ծերտ) (գրտել, գոդել) «ծերտ, թռչնաղբ, ճանճաղբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sk'er- «կղկղել, մարմնի կեղտ, կղկղանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *sk'er(d)-)
Կան բարբառային g-ով տարբերակներ (գրտել, գոդել), որոնք կարող են g-եռ(ն)-ի հետ միասին ծագել հնդեւրոպական *sk'er(d)- «կղկղել, մարմնի կեղտ, կղկղանք» արմատից, բայց ինչպիսի՞ն է սրանց հնչյունական հարաբերությունը ծիրտ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծրտել
Էջ 366, սյունակ 1 Էջ 366
ԾՆՃԱՏ ««կեղեւահանված բրինձ (՞)» կամ, թերեւս, «չալթուկ (՞)» (վերջինս ըստ՝ Աճառյանի, ՀԱԲ 2, 465)»
Ստուգաբանություն ()
Կազմված է ծանձ (ծնձ-) արմատից (տե՛ս) -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծանձ, -ատ
Մատենագիտություն
Աճառյանի, ՀԱԲ 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 369, սյունակ 1 Էջ 369
ԾՐԴԻԼ (բրբ. ծըռիլ) «կեղտոտվել, կեղտակորույս լինել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
թերեւս ծիրտ բառի տարբերակն է
Տե՛ս նաեւ
Էջ 371, սյունակ 1 Էջ 371
ԿԱԴԷՍ (կեղէզ, կեղէտ) «սուրբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κάδης
փոխատու լեզու՝ եբր. qādēš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 478
Էջ 372, սյունակ 1 Էջ 372
ԿԱԹՈՂԻԿԵ (-ի, -ից) (կաթողիկեայ, կաթուղիկե, կաթուղիկեայ) ««ընդհանրական (եկեղեցի, առաքելական թուղթ), մայր եկեղեցի» (մ. հ. կաթուղիկե, կաթուղիկեան «մեծ երակ»)» (եկեղեցական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καθολική
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաթողիկեցի, կաթողիկեական
Մատենագիտություն
H. AG 353; Աճ. ՀԱԲ 481
Էջ 375, սյունակ 1 Էջ 375
ԿԱՂ I (-ի, -աց) «խեղանդամ, կաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «ծռել, հենել, ծուռ» կ/խ հերթագայութիւն
Հավանաբար կ/խ հերթագայութեամբ կապուած է խեղ արմատի հետ, որ ծագում է հնդեւրոպական *(s)kel- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղալ, կաղանալ, կաղիլ, կաղակարծ, կաղակարծելի, կաղակարծութիւն, հենակաղ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 491
Տե՛ս նաեւ
Էջ 376, սյունակ 1 Էջ 376
ԿԱՂԱՅ(Ա)Թ «եկեղեցի»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ԲՀ-ի կահաթ «ժողով(ածու)» բառի մի այլ գրությունը եւ մեկնությունն է: - Ամալյան, ԲՀ 384: ԲՀ-ի կահաթ-ը առնված է աստվածաշնչի Կահաթ հատուկ անվան մեկնությունից:
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 384
Էջ 380, սյունակ 1 Էջ 380
ԿԱՅՈ I «վիճակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ` ստացված ո-ի հավելագրությամբ (կայոն փոխանակ կային ձեւի)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 507
Էջ 382, սյունակ 1 Էջ 382
ԿԱՆԿԵՂ (կանկեղոն) «վանդակապատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κάγκελος (κάγκελον)
Մատենագիտություն
H. AG 354; Աճ. ՀԱԲ 515
Էջ 385, սյունակ 1 Էջ 385
ԿԱՊՈՒՏ «կողոպուտ, ավար, կողոպտված»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *kap- «բռնել»
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխառություն իրանական աղբյուրից (հնդեւրոպական *kap- «բռնել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կապտել, մեհենակապուտ, տաճարակապուտ, դիակապուտ, անկապուտ, եկեղեցակապուտ, սեղանակապուտ, հանդերձակապուտ