Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 400, սյունակ 1
ԿԵՌՆԵԽ
«երգեցիկ մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
(անմիջական նախաձեւ՝ *ger-en-)
բնաձայնական արմատից ածանցված ձեւ
-եխ վերջածանցով (հմմտ. գոռեխ) կազմված է հնդեւրոպական *ger- բնաձայնական արմատից ածանցված *ger-en- ձեւից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γέρανος, γέρην
«կռունկ»
հայ.
կռունկ
հ. վ. գերմ.
kranuh (-ih)
«կռունկ»
լիտվ.
garnys
«ձկնկուլ, արագիլ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 574-575
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԹԻԼ
(*գթիլ՝ շփոթվելով գայթ-ի գիթ ձայնդարձի հետ)
«թուլանալ, տկարանալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gei-
«պտտել, ծռել (?)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gi-t(h)-)
պահպանվել է միայն ածանցյալներով: Ավելի քիչ հավանական է (ըստ իմաստի) ենթադրել *կութ նախաձեւ եւ կապել *geu- «թեքել, ծռել, կամար կազմել» արմատի հետ, որ ունի *-t ածանցանու ձեւեր, բայց տարբեր իմաստներով («կոկորդ», «պարկ», «գրպան» եւ այլն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կթոտ,
կթոտել,
կթուտել,
կթուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
keikr
«հետ թեքված մարմնով»
հ. իսլ.
kikna
«հետ թեքվել»
հայ.
կեղն
«թեք, զառիվայր»
թերեւս
լատ.
gibber
«սապատավոր»
(*gei-bh-?)
լիտվ.
geibti
«թուլանալ, նվաղել, տկարանալ»
Էջ 405, սյունակ 1
ԿԻՆՃ
II
(կինջ)
«վարազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մեգր. γej
«խոզ»
փոխատու լեզու՝ ճան. γej
«խոզ»
ըստ Մառի։ Անհավանական է կապը պ. kenj (fil) «մեծ (փիղ)» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնջուտ,
կնճադէմ,
կնճանալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 591
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՈՁԵՌ(Ն)
«անչափահաս մանուկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 613-614) կոզոն «ուղտի ձագ» բառի հետ միասին ծագած է համարում ակկադերենից՝ ենթադրելով այն արաբ. jazūr «մորթելու ուղտ» բառի (ըստ Աճառյանի՝ «ուղտ կամ ուղտի ձագ») հիման վրա, որ ծագում է jzr «մորթել, սպանել» արմատից։ Անհավանական է։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 613-614
Էջ 422, սյունակ 1
ԿՈՐ
II
«ձագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g^or-
Յ. Պոկոռնին (IEW 1, 485) տալիս է միայն ածանցյալ *g^rebh- «սաղմ, երեխա, ձագ» նախաձեւը, որի *g^orēbh- տարբերակից, թերեւս, ծագում է կորիւն-ը (*g^orēbh-no` ըստ O. Hass-ի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորիւն,
խոճկոր,
խոճկորակ,
առիւծակորիւն,
գայլակորիւն,
իժակորիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gárbhas
«արգանդ, սաղմ»
ավ.
garəva
«արգանդ, սաղմ»
հուն.
βρειρος
«սաղմ, նորածին, երեխա, ձագ»
ռուս.
жеребенок
«քուռակ, մտրուկ»
Մատենագիտություն
IEW 485
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻ
«արտի առու, փոքր ջրանցք, ակոս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *goᵘeriio-)
արմատից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 648) կասկածելի է համարում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυρός
«կլոր, ուռուցիկ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻԶ
I
(-ոյ)
«կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐԿ
«կպած կեղտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ըստ Բուգգեի։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 650), համարում է կասկածելի։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βόρβορος
«կեղտ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 482;
Աճ. ՀԱԲ 650
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՄԲ
«ուռուցք, ուռած մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ,
կմբաւոր,
կմբրաւոր,
կմբբաւոր,
ոսկեկմբեայ,
ոսկիկմբեայ,
ոսկեկնբեայ,
ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gumbed
«գմբեթ, կամար»
հ. անգլ.
cumb
«աման, թաս»
լիտվ.
gumbas
«ելունդ, կոճղոմ»
լատվ.
gumba
«ուռուցք»
հ. սլ.
goba
«սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658;
Pok. IEW 396
Էջ 430, սյունակ 1
ԿՌ(ԱՆ)-
բուսանվանական արմատ
(բուսանվանական)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
որից՝ կռաբանջար (կռան բանջար)։ Ըստ մի բժշկարանի՝ «յոյնք ակռանեայ կամ կառկարի ասեն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռաբանջար,
կռան բանջար
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։