Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1597 բառահոդված (էջ 13/160)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏԱԽՈՏՈՍ (աստախոտոս, աստօխօտոս, ատախօտոս, աստուխաւտաւ, ստոխոտոս, աստախոս) «արեդախոտ, եզնախոտ», ուատուխոտուզ «ռեհան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. astūxūdūs
փոխատու լեզու՝ պ. ustūxūdas
փոխատու լեզու՝ հուն. στοιχοις, -άδος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏԵԼ «նշանած ընտրել, աղջիկ ուզել» հաստիլ «նշանվել (աղջկա մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
նույնը հաստել (հաստատել) բայի հետ՝ իմաստային նրբերանգով, որ վկայված է նաեւ հաստատել բայի համար: Այս ստուգաբանությամբ կասկածելի է դառնում խուռերենի ašti «կին» բառի հետ համեմատությունը (Ղափանցյան):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստօղ
Մատենագիտություն
Lamberterie, REA 91-113
Տե՛ս նաեւ
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏԻՃԱՆ (աշտիճան), -ի, -աց «սանդուղքի ոտք, կարգ, աստիճան, հարկ, մակարդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *steigh- «քայլել, բարձրանալ»
փոխատու լեզու՝ իրանական
բնիկ հայերեն ձեւը պիտի լիներ ջով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստիճանիլ, աստիճանաւոր, աստիճանաբար, աստիճանական, բարձրաստիճան, երկաստիճան
Էջ 80, սյունակ 1 Էջ 80
ԱՍՏՂ -եղ, -դանի «աստղ, ծովային մի կենդանի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ster/l- «աստղ» (անմիջական նախաձեւ՝ *əstēr-lā-, *əstel-nā)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղաբաշխ, աստեղատուն, աստ(ե)ղագէտ, աստեղագիտութիւն, աստեղանշմար, համաստեղութիւն, աստղանշան, աստղիկ, աստղկեան, անաստղ, բազմաստղ, աստղալից, աստղածաղիկ, աստղանիշ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀστήρ
լատ.
stellā
գոթ.
staērnō
«աստղ»
Մատենագիտություն
H. AG 421; Աճ. ՀԱԲ 278
Էջ 81, սյունակ 1 Էջ 81
ԱՍՐՈՒՆՃ (ասրեճ) «մի ներկ՝ սիլիկոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. asranj
(կարդացուած asrunj)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 283
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԵԱՆ (-ի, -ից) «ժողով, նիստ, ժողովասրահ, դատարան, դատաստան, հարցաքննություն, տաճարի բեմի առաջամաս, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sodin- կամ *sod- (+ եան))
Կա իրան. ծագման վարկած, բայց չկա համապատասխան վստահելի վկայութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ատենակալ, ատենաքարշ, ատենադպիր, հանդիսատեան, ատենընտիր, ատենաբանել, ատենախոսել, ատենախոսութիւն, ատենապետ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. խոլ.
suide (sodiam)
«նստելու տեղ, նստում»
լատ.
solium
«գահ, բազկաթոռ»
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 47; Աճ. ՀԱԲ 287; Ջահ. ՀԼՊ 146
Էջ 82, սյունակ 1 Էջ 82
ԱՏԻՆԵԼ (ատենել) «առնական կարողությունը կորցնել, անկար դառնալ»
Ստուգաբանություն ()
Տե՛ս նաեւ
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՏՐԱՔ (ատրութ) «ալոճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἀνδράχνη «դանդուռ, փրփրեմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 290
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՏՐՃԱՆ(ԱԿ) «կարճ հրազեն, ատրճանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն ձեւը չի վկայված, հայերենում էլ 18-րդ դարից վաղ չի ավանդված, թեեւ ձեւը հնատիպ է
Էջ 83, սյունակ 1 Էջ 83
ԱՐԱԲ «դաշտ, տափաստան (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. arāb/Arāb
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաբային
Տե՛ս նաեւ