Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«գի» որոնման արդյունք՝ 783 բառահոդված · Էջ 13 / 79
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 130, սյունակ 1 Էջ 130
ԲԼՇԱԿ (բլըշակ) ««թի, թիակ» (ըստ այլ աղբիւրների՝ «աքցան, ունելի», «ծածկոց, խուփ», «գաւազան», «տաշտ», «յուղաման, գինու աման»)»
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ։
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲՂԱԿՈՒՆՔ (բղականք) «գիշերը հսկող» ((քք))
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. φυλάκειον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 456
Էջ 131, սյունակ 1 Էջ 131
ԲԼՁ «տոփանք, սեռական գրգիռ, ցանկութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել, բխել, հորդել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōldhi-) o-ձայնդարձային ձեւ
արմատից. հմմտ. հայ. բեղմն «արական սերմ», հուն. φαλλός «առնանդամ», նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»։ Իմաստով մօտ է հատկապես նույն արմատի՝ *bhlendh- ձեւից կազմված սլավ. ձեւերին՝ հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բղջախոհ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բեղմն «արական սերմ»
հուն. φαλλός «առնանդամ»
նորվ. böl «կտուց, սեռական գրգիռ»
հ. սլավ. bleda, blesti bloždo, bloditi «մոլորվել, անառակություն անել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 117; Աղայան, ԲՍՀ 48
Էջ 132, սյունակ 1 Էջ 132
ԲՈԳ (բոք, բոգի) «մի բույս՝ օձադեղ, օձախոտոր, ճնճիան»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 133, սյունակ 1 Էջ 133
ԲՈԼՈՐ (–ի, –ից, –ոյ) «բոլոր, ամբողջ, կլոր, բոլորակ, լուսնաշրջան, երկնաբեւեռ, կոկոն, գնդաձեւ զարդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռչել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhol-) *bhol- + -որ ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորել, բոլորակ, բոլորակութիւն, բոլորաձեւ, բոլորշի, բոլորովին, բոլորովիմբ, բոլորեքին, բոլորեքեան, բոլորապատել, երեքբոլորաձեւ, ծրաբոլոր
Նոր՝
բոլորանուէր, բոլորագիր, բոլորտիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. բլուր
մ. վ. գ. bole «բողբոջ»
մ. վ. գ. boln «հաստ, մեծ»
հ. վ. գ. ballo
գ. Ball «գնդակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 461
Էջ 134, սյունակ 1 Էջ 134
ԲՈՂՈՔ -ոյ «բողոք, գանգատ, մունետիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «հնչել, խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bholo-ko-) բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բողոքել, բողոքիչ, բողոքումն, մարգարեաբողոք, բողոքագիր, բողոքական, բողոքատու, բողոքարկու, բողոքաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլ. bela «մռնչալ»
հ. սլ. bulda «սպառնալ»
պրուս. billit «ասել, խոսել»
լիտվ. byloti «խոսել, ճառել»
լատվ. bilst «ասել, դիմել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 136, սյունակ 1 Էջ 136
ԲՈՌԻՏ (ԲՈՌԻ) ««գիծ ընտիր» (տարընթերցուած` բոռիտ «բռնի. գիծ ընտիր»)» ((ԲՀ))
Անստույգ
Ինչ-որ օտարալեզու բառակապակցութիւն կամ բարդ բառի հայերեն արտայայտում (°):
Էջ 139, սյունակ 1 Էջ 139
ԲՈՒՆ (-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ) «ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ, բնիկ, բնութիւն, բնական, բնաբարձ, բնադիր, բնածին, բանիբուն, նիզակաբուն, միաբուն, համաբնեայ, ողորմաբուն, բնագէտ, բնագիտութիւն, բնականոն, բնատուր, բնոյթ, բնութագիր, բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484; H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 483-484; Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ II «բուռն, ուժգին, սաստիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
կապ չունի բուռն «ձեռքի բուռ» բառի հետ եւ առանձնացված է մեր կողմից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. bhurni- «բուռն, սաստիկ, ուժգին»
հուն. φυρμός «իրարանցում»
ալբ. burme «լիահասուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 160
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՐԴԱՍՏԻՂԱԼԻՆՈՍ (բուրդամուլալինոս) «մի տեսակ գինի»
Փոխառություն
Հունարեն բառակապակցության՝ արաբերեն տառադարձության աղավաղված ձեւ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489