Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 408, սյունակ 1
ԿԼԱՓՆ
((բրբ. կլափ՝ կլափին անել, կլափին տալ), կլափել, կլամ)
«կզակ», «բերանը բացուխուփ անել», «բերանը բաց անել», «կոկորդի բերան»
(բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gel-
«գնդ(վ)ել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gleb(h)-)
Կարծես թե զուգահեռ ունի ն. գ. klaffen «բաց լինել» բայի մէջ, որ գալիս է հնդեւրոպական *gel- «գնդ(վ)ել» արմատի աճականով *gleb(h)- հիմքից (այս դէպքում կլամ ձեւը պիտի գար *gləm(bh)-ից), բայց հայերենում *g-ն *l-ից առաջ պիտի ընկնէր, եթէ չենթադրենք *gĕləm(bh) նախաձեւը:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. գ.
klaffen
«բաց լինել»
Էջ 409, սյունակ 1
ԿԾԱՆԵԼ
«կործանել, սատակել»
(բառարանային)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Արդյոք կծանել բայը չէ՞ (տե՛ս կիծ)՝ մոտավոր բացատրությամբ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 410, սյունակ 1
ԿՂԵՄԱՅ
(կեղեմայ սխալմամբ` կրետայ)
«ուղղություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κλίμα
«ուղղություն»
նույնն է կլիմայ (կողիմայ) բառի հետ, որ ծագում է հունարենից` κλίμα, որ նշանակում է «աշխարհամաս, աշխարհի կողմ» եւ կարող էր բացատրվել որպես «ուղղություն»: Ամալյանը (ՀԱԲ 391) «ուղղություն» կարդում է «գողություն» եւ բխեցնում հուն. σλεμμα համիմաստ բառից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Տե՛ս նաեւ
Էջ 423, սյունակ 1
ԿՈՐԻԶ
I
(-ոյ)
«կորիզ, կուտ, ուռուցք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված)
արմատից՝ *-r- ածանցական մասնիկով (*-rio-) կազմված (ըստ Լիդենի), բայց անբացատրելի է մնում զ-ն։ Կասկածելի է նաեւ *gorig'h- ձեւ ենթադրելը՝ *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397;
Աճ. ՀԱԲ 648
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍՆԵԼ
(կըսնել)
«կաթկթել»
Ստուգաբանություն ()
Սխալագրություն կլանել բայի, որ բերված է որպես կայլակել բառի բացատրություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 674;
Ամալյան, ԲՀ 385
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 433, սյունակ 1
ԿՏՈՒՐ
II
-ոյ
«կտոր, խուզում, խուզվածք, բուրդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հմմտ. կտտոր արմատի մասին ասվածը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտրել,
կտրոց,
կտրոցիկ,
կտրան,
կտրած,
կտրատել,
միջակտուր,
կիսակտուր,
կարճակտուր,
մատակտուր,
շրջակտուր,
հատակտուր,
բացակտուր,
երկակտուր,
երկաթակտրություն,
կտրականապես,
կտրականորեն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 434, սյունակ 1
Էջ 436, սյունակ 1
ԿՕՃՈՂ
«?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ԲՀ՝ «կամիտ» բացատրությամբ։ Անստույգ բառ. չկա ԲՀ-ի նոր հրատարակությունում:
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԼՈՂԻ
(հալուղի)
««բաց կարմիր» (բ. հալաղի «մի տեսակ խաղող»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ol-)
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *el- (*ol-) «կարմիր, դարչնագույն, շագանակագույն» արմատի հետ, որից եղեւին բառը:
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։