Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 871 բառահոդված (էջ 13/88)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 110, սյունակ 1 Էջ 110
ԲԱԶՈՒԿ I «ճակնդեղ»
Ստուգաբանություն ()
Բազուկ «թեւ» բառի իմաստափոխուած ձեւը
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 377
Տե՛ս նաեւ
Էջ 112, սյունակ 1 Էջ 112
ԲԱԼԱՓՈՒՇ «վերարկու»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bālāpūš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 388
Էջ 114, սյունակ 1 Էջ 114
ԲԱՂԱՐՋ (-ի, -աց, -ոյ) (բաղարծ) «բաղարջ, չթթված խմորից թխված կլոր եւ փափուկ հաց, չխմորված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- «փչել, ուռցնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelrghio- կամ *bhelrdhio-) ըստ բաղարջի կլոր ձեւի այսպէս կոչված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղարջակեր, բաղարջընծայ, բաղարջեայ, բաղարջիկ, բաղարջակ
Էջ 115, սյունակ 1 Էջ 115
ԲԱՂՁ (-ի, -ից) «իղձ, փափագ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel- (անմիջական նախաձեւ՝ *bhelg'h)
եթե Պետերսոնը (Ar. u Arm. Stud., 128) ճիշտ է համեմատում օս. bālun «ցանկանալ, ձգտել» ու լիտվ. balvas «նուէր» բառերի հետ եւ վերականգնում հնդեւրոպական *bhel- արմատը (*bhelg'h > բաղձ)։ իրանագետ Աբաեւը հակված է օսական ձեւը հանգեցնելու հնդեւրոպական *vel- «ցանկանալ» արմատին՝ ենթադրելով իրան. v>ou. b անսովոր անցում (v-ի ուժեղացում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաղձանալ, բաղձանք, բաղձալի, բազմաբաղձ, բազմաբաղձիկ, երեքբաղձեան, մեծաբաղձ, հայրենաբաղձութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
օս.
bālun
«ցանկանալ, ձգտել»
լիտվ.
balvas
«նուէր»
Մատենագիտություն
Ar. u Arm. Stud. 128; Աբաեւ, ИЭСОЯ 248
Էջ 118, սյունակ 1 Էջ 118
ԲԱՇ (բարշ, -ի, փաշ) «ձիու եւ այլ կենդանիների պարանոցի մազափունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. barōša-
փոխատու լեզու՝ սողդ. βarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. buš
փոխատու լեզու՝ պ. buš, paš
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. barōša-, սողդ. βarš (<*brša-), մ. պ. buš, պ. buš, paš, թելուգ. bušk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշահատ, երկայնաբաշ
Մատենագիտություն
H. AG 118; Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՈՒՍ ««երկարության չափ» (ԲՀ՝ «չափ ուղղոց»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԲՌԵՃ «քվեճ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
բուէճ-ի բարբառային ձեւ՝ բբռլէճ «գիսախռիվ» բառի հետ բաղարկվելով ձեւափոխված:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 434
Տե՛ս նաեւ
Էջ 123, սյունակ 1 Էջ 123
ԲԴԵ(Ա)ՇԽ (բդիշխ), -ի, -աց (բդիշխ) «կուսակալ, մեծ իշխան, հյուպատոս, երաժշտական մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *bidiaxš
Փոխառություն իրանական աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բդեշխափոխ, բդեշխութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
bythš
մ. պ.
pād(i)šāh
հուն.
πιτιάξης
<իրան.
վրաց.
pitiaxši
<իրան. patiaxši
Մատենագիտություն
H. AG 119; Աճ. ՀԱԲ 434
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՂՈՒՆ II «համակիր, սիրող»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhili- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhilo-)
Կարծեք թե զուգահեռ ունի հուն. φίλος «սիրել, համակրելի», մ. իռլ. bil «լավ», հ. վ. գ. bila «բարի, սիրելի» բառերի մեջ (Pok. IEW 1, 153-154 *bhili-, *bhilo- «համաչափ, պատշաճ, հարմար» արմատի տակ), բայց հնչիւնաբանական յարաբերութիւնը պարզ չէ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անբեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φίλος
«սիրել, համակրելի»
մ. իռլ.
bil
«լավ»
հ. վ. գ.
bila
«բարի, սիրելի»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 153-154
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՍԻՆ «մի հեղուկաչափ՝ կես լիտրանոց շիշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βίσσιν «շիշ»
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 440