Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 529 բառահոդված (էջ 13/53)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 174, սյունակ 1 Էջ 174
ԳՈՒՏԻ (բրբ. կուտիկ) «գլխարկ, գդակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *gudik
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ *gudik: Հմմտ. նաեւ վրաց. (< իրան.) kudi «գլխարկ, գտակ» (Ջահուկյան):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բելուջ.
gud
«հագուստ» իրան. gaud «ծածկել» արմատից
Մատենագիտություն
Գ. Ասատրյան, «Իրան-Նամե» 42
Տե՛ս նաեւ
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՍՏ II «խաչին հագցված քող» կամ «խաչի մի մաս (թեւ՞)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջին նշանակութեան դեպքում, թերեւս, պետք է կապել գրաստ (գրատ) «պատմուճան, վերարկու» բառի հետ։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՍ (գրատ, դրաստ, դրատ, դրաւտ) ««պատմուճան, վերարկու» (նաեւ «քող՞»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k- «փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծնել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բխեցնել հնդեւրոպական *uer- *uer-k- «փակել, ծածկել, պաշտպանել» (հմմտ. լիտվ. verti «քելել», լատվ. vert «քելել, կարել») կամ *uer- «պտտել, ծնել») արմատներից որեւէ մեկից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
verti
«քելել»
լատվ.
vert
«քելել, կարել»
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԱՒ (-ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից, -ու) «գրաւ, կանխավճար, ապացոյց, նշան, փրկանք, գրազ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել»
փոխատու լեզու՝ մ. պ. graw
փոխատու լեզու՝ ավ. girav
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. graw, ավ. girav։ Թերեւս խառնվել է բուն հայերեն՝ հնդեւրոպական *ghrebh- «բռնել, իրեն քաշել» արմատից բխող հայերեն ձեւերի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրաւել, գրաւումն, գրաւական, գրաւահարկ, գրաւաթափ, դիմագրաւել, միջագրաւ, գրաւիչ, գրաւչութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 131; Աճ. ՀԱԲ 604
Էջ 176, սյունակ 1 Էջ 176
ԳՐԳՄԻԼ (*գրգիմ- կամ *գրգում-) «կծկվել, կարկամել (ծերութիւնից)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «պտտել, ծռել» կրկնավոր կամ աճականով կազմություն
Արդյոք կրկնավոր կամ աճականով կազմութիւն չէ՞ հնդեւրոպական *uer- «պտտել, ծռել» արմատից։
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
-Դ (2-րդ դեմքի ցուցական հոդ) «դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to- «ցուցական հիմք» ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tād
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 609
Տե՛ս նաեւ
Էջ 179, սյունակ 1 Էջ 179
ԴԱ (սեռ. դորայ, տր. դմա, գրծ. դովաւ, հգն. ուղղ. դոքա, սեռ. դոցա) «դա, այդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to- «ցուցական հիմք» ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
ենթարկված 2-րդ դեմքի դու-ի ազդեցությանը եւ -ա-ով դարձած այդ դեմքի ցուցական դերանուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tad
հուն.
το
ռուս.
то, тот
Մատենագիտություն
H. AG 437; Աճ. ՀԱԲ 609; Pok. IEW 1086
Տե՛ս նաեւ
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՀԻԱԿ (դահիաք, դահեկ) «հարկատեսակ՝ տասանորդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրսկ. dahyak
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 615
Էջ 181, սյունակ 1 Էջ 181
ԴԱՄԱՆ «հարկ, տուրք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. damān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 617
Էջ 186, սյունակ 1 Էջ 186
ԴԱՏԱՐԿ (-ի, -աց) (բրբ. դարտակ) «սնամեջ, պարապ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ դրափոխությամբ. հմմտ. մ. պ. dardag «դուրս քաշված, պոկված հանված, կորզված»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դատարկաբան, դատարկաժամ, դատարկաձեռն, դատարկանալ, դատարկանձն, դատարկապորտ, դատարկութիւն, դատարկախոս, դատարկել
Մատենագիտություն
Vahman, AWN 261; Ջահ. None