Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 161 բառահոդված (էջ 13/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 644, սյունակ 1 Էջ 644
ՊՌՈՏԻՆ (պռոտոն, պրոտոն) «առաջին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρώτην «իգ. հյց.»
տառադարձություն
Մատենագիտություն
H. AG 374; Աճ. ՀԱԲ 107
Էջ 644, սյունակ 1 Էջ 644
ՊՌՈՏՈՆԱՊԱՏՐԻԿ (պռոտոսպատրիկ) «առաջին ազնվական (պատրիկ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρώτος
փոխատու լեզու՝ հուն. πατρίκιος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 107
Էջ 644, սյունակ 1 Էջ 644
ՊՌՈՏՈՖՐՈՆՏԷՍ (պռոտոֆրոնտես, պռոտաֆրոնտես, պրատաֆռանտես) «առաջին խնամակալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρωτοφροντιστής
Մատենագիտություն
H. AG 374; Աճ. ՀԱԲ 108
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՌՏՈՒԿՈՒՐԱՊԱՂԱՏ «առաջին կյուրապաղատ (բյուզանդական բարձր պաշտոնյա)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. πρωτοκουροπαλάτης
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՈԿԱՌ «առաջ» (ԲՀ՝ «յառաջ»)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստույգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Էջ 657, սյունակ 1 Էջ 657
ՌԵՔԻՆԱՐ (ռետինար) «թագավորի առաջ տեղեկագրերը կարդացող պաշտոնյա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 661, սյունակ 1 Էջ 661
-Ս «առաջին դեմքի ցուցական հոդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'o- «սա, այս» դերանունից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այս, աւասիկ, աստ, աստէն, այսր, այսրէն, աստի, աստուստ, աստստին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
šis
«այս»
ռուս.
сей
«այս»
հուն.
ἐκεῖ
«այնտեղ»
լատ.
citra
«այստեղ»
Մատենագիտություն
H. AG 487; Աճ. ՀԱԲ 150
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱՐ «մշակ, ոստայնանկ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *sam- «չարչարվել, հոգնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sam-tar)
փոխատու լեզու՝ իրանական sātar «իշխող»
փոխատու լեզու՝ իրանական *sātar
բայց առաջարկված ստուգաբանությունները լիովին հավաստի չեն, ըստ Բեյլիի (DKS 123)՝ sātar «իշխող», ըստ Փերիխանյանի՝ *sātar, *sam-tar (*sam - «չարչարվել, հոգնել»): Քիչ հավանական է նաեւ սեմական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատարել, սատարութիւն, անսատար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472
Էջ 672, սյունակ 1 Էջ 672
ՍԱՐԿԱՒԱԳ -ի, -ունք, -աց (սարկաւարգ, սարգաւագ) «ծառա, եկեղեցական մի պաշտոնյա, մի եղանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս կազմված է *սարկ- «՞» եւ աւագ բաղադրիչներից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սարկաւագել, սարկաւագուհի, սարկաւագութիւն, կիսասարկաւագ, նախասարկաւագ, յառաջսարկաւագ
Էջ 677, սյունակ 1 Էջ 677
ՍԵՒԵՌ I (ուշ` -ի) «բեւեռ, գամ, մեխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Առաջարկված հնդեւրոպական ստուգաբանութիւնները հավաստի չեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեւեռել, սեւեռակայ, սեւեռապինդ, սեւեռումն