Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 996 բառահոդված (էջ 13/100)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՊԱՐ «քարքարոտ, դժվարին տեղ»
Ծագումն անհայտ է
Կազմված է առ- նախածանցով` անծանոթ ապար արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենա ապառաժ բառի հետ:
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՍՊԵԼ «ավանդություն, զրույց, լեգենդ, առակ, առած»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *spel- «արտահայտիչ խոսել»
Կազմված է առ- նախածանցով` առանձին չգործածված *(ա)սպել արմատից, որ ծագում է բնիկ հնդեւրոպական *spel- «արտահայտիչ խոսել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առասպելիք, ռասպելական, առասպելաբան, առասպելանուն, առասպելախօս, առասպելապատիր, առասպելարկու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գոթ. spill «պատմություն, ասք, զրույց, առասպել, առակ»
հ. անգլ. spell «պատմություն, խոսք, քարոզ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 253
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՒԻՐ «իզուր, ապարդյուն»
Անստույգ (հավանաբար)
Կազմված է առ- նախածանցով ինչ-որ *աւիր արմատից (իրանական ծագմա՞ն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առվիրական
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՔԻՆԻ «քաջ, կտրիճ, առաքինի, բարեպաշտ, անբասիր»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *kuoi- «արժեք, պատիվ» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuoi-nā-) առ- նախածանցով
Հավանաբար կազմված է առ- նախածանցով` հնդեւրոպական *kuoi-nā- նախաձեւից, որ պահպանվել է քէն «նախանձ, ոխ» իմաստով, բայց առաքինի բառի մեջ կարող էր պահպանվել մի այլ` «արժեք, պատիվ» իմաստով, մանավանդ որ հնարավոր է քէն բառի իրանական ծագումը: Եթե -քինի- ձեւի ի-ն չի փոխվել (հմմտ. ներքինի), ապա հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաքինութիւն, առաքինանալ, առաքինաբար, առաքինաբան
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԹԵՐ «շնչերակ»
Անստույգ
Կեղծ բառ, որ ստացվել է առ եթերացն առնթեր կապակցության սխալ գրչությունից։
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԼՈԹԱՆԻԼ «փախչել, ապաստանել, ապավինել»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՆԵԼ (ար-, կատ. արար) «անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ar- «հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի, ապառնի, արար, արարած, արարուած, խորտակարար, խորանարար, խոյրարար, բարերար, չարարար, չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άραρίσκω «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել» (=հայ արարի)
թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420; Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1 Էջ 75
ԱՌՈՒԵԿԱՆ «անցավոր, վարկապարագի» ((ԲՀ))
Անստույգ
Կեղծ բառ, որ ստացվել է առուղեկան բառի աղավաղումից. հմմտ. ԲՀ 32
Մատենագիտություն
ԲՀ 32
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՌՔՈՎԵՆԱՅ «ի ծածուկ»
Անստույգ
Ծագումն անհայտ է։ Հմմտ. ԲՀ-ի ապանի «ի ծածուկ» եւ ապիտուսովք «ի ծածուկ»
Մատենագիտություն
ԲՀ None
Էջ 76, սյունակ 1 Էջ 76
ԱՍ I (-ի, -ից) «ասվածք, խոսք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ag- «ասել» g > ս անցմամբ, ինչպէս *eg(ō) > ես փոխանակ *եծ-ի, թէեւ ծ-ն առկա է առ-ած բառում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ասել, ասացած, ասող, ասուն, անասուն, վիպասան, վիպասնել, սրբասաց, գովասանական, բարե(ա)սաց, կանխասաց, ճարտ(ար)ասան, այլասացիկ, արտասանել, բացասական, բացասել, ստորասել, ապուտութիւն, ապաստել, ապուստել, բացասել, ապուշել, ապոսել, ապումնել, անապուտելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. āha «խոսեց»
հուն. ἠκτ «ասել»
լատ. ajo «ասել, խոսել, հաստատել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 266; Pok. IEW 290
Տե՛ս նաեւ