Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 400 բառահոդված (էջ 13/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 228, սյունակ 1 Էջ 228
ԵՐՍԱՆԿ «փայտե ոտնաման (երեսը բաց)»
Ստուգաբանություն ()
գրական նորակազմություն
Էջ 231, սյունակ 1 Էջ 231
ԶԱԿԱՃԱՆԵԼ «տածել, բուժել, (բրբ.) սնուցել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս *ակնածանել = ակնածել «խնամել, հոգ տանել»` ն -ի անկումով (՞)
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԳ (զանկ) «զանգ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zang
փոխատու լեզու՝ պ. zang
զանգակ-ի հետ միացված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանգիկ, զանկիկ, զանգահար, զանգահարութիւն, զանգահարել, զանգահնչիւն, զանգահունչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԳԱԿ (զանկակ) «զանգ, զանգակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zangak
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զանգականի, զանգակագանչ, զանգակաձայն, զանգակատուն, զանգակել, զանգակաձեւ, զանգակածաղիկ
Մատենագիտություն
H. AG 149; Աճ. ՀԱԲ 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 232, սյունակ 1 Էջ 232
ԶԱՆԳԱՊԱՆ (զանկապան) «սռնապան, սրնքապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *zang(a)pan
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zanga-
«սրունք»
մ. պ.
zang
«սրունք»
ավ.
pāna-
մ. պ.
pān
Էջ 234, սյունակ 1 Էջ 234
ԶԱՒՇ (զօշ, զոշ) «վատ, անպարկեշտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաւշոտ, զաւշոտավարք, զաւշաքաղ, զաւշաքաղութիւն, զաւշութիւն, զաւշոտել, զաւշոտութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
zaoša
«սիրալիրություն, հաճույք, ցանկություն»
պրթ.
zwš (zōš)
«սեր, ցանկություն, ավյուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 525
Էջ 235, սյունակ 1 Էջ 235
ԶԲԱՒՍ- (զբուս-, սբաւս-, սբուս-) «ժամանակի անցկացում խոսակցությամբ (զրույցով) կամ մի այլ բանով, մտքի զբաղմունք, զբաղմունք, հոգս, մտմտուք, տագնապ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā- «խոսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-u-k-)
Կազմված է զ- նախդիր-նախածանցով՝ բաւս- արմատից: Եթե սրա նախնական իմաստն է «խոսակցություն, զրույց», որից զարգացել են մնացած իմաստները, ապա թերեւս բնիկ հնդեւրոպական է՝ *bhā-u-k-` *bhā- «խոսել» արմատից, որտեղից են հայ. բան, բառ, բայ, բաւ, (բայ), բանկն «առասպել», այլեւ հուն. փղմի (ղոր. փամի ) «ասել», լատ. for, fārē «խոսել», ռուս. բայատ «խոսել, պատմել», բասնյա «առակ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զբաւսնուլ, զբաւսանք, զբաւսուցիկ, անզբաւս, բռնազբաւսել, բռնազբաւսութիւն, մեծազբաւս, զբօսաշրջիկ, զբօսավայր, զբօսարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φήμη (դոր. φάμα)
«ասել»
լատ.
for, fārē
«խոսել»
ռուս.
баять
«խոսել, պատմել»
ռուս.
басня
«առակ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 239, սյունակ 1 Էջ 239
ԶԼԱՆԱԼ «զրկել, խնայել, չցանկանալ, ուրանալ, մերժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, կործանել»
հազիվ թե կազմված լինի գ- նախածանցով՝ *el- «ոչնչացնել, կործանել» արմատից (զլ- < զիլ < գ + *el-)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զլացողութիւն, զլացումն
Էջ 249, սյունակ 1 Էջ 249
ԸՆԿԵՆՈՒԼ «գցել, նետել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sngu-) որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը
Բնիկ հնդեւրոպական` *sengu- «ընկնել, խորասուզվել» արմատից, որտեղից ծագում է նաեւ անկանել բայը (*sngu-):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկեցիկ, զընկենու, թաւնընկեց, զեռընկեց, բացընկեցիկ, դիցընկեց, ընդվայրընկեց, ընդվայրընկեցիկ, լծընկեց, կարթընկեց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գ.
*sinkwan
գոթ.
sigqan
հ. վ. գ.
sinkan, sinken
«ընկնել, սուզվել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 128
Էջ 250, սյունակ 1 Էջ 250
ԸՆԿՈՅԶ (-ոյ) (ընգոյզ, անկոյզ) «ընկոյզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կորացնել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *geugho-) ըն(դ) նախածանցով եւ *-g'(h) ածականով
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 130) հնարավոր է համարում որպես աղբյուր դիտել ուրարտերենը, որից տարածվել է Առաջավոր Ասիայում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ընկուզազարդ, ընկուզի, ընկուզաստան, ընկուզուտ, ընկուզենի, հնդկընկույզ, մշկընկույզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gūzak
«ոտքի կոճ» ?
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ