Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 4294 բառահոդված (էջ 13/430)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՍՈՒՍ «սպիտակ փուշ, բատավարդ» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ալսուս «տարբեր բույս»
հմմտ. ալսուս, որ տարբեր բույս է
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՏՈՐ (աղտուր, ախտոր) «սումակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՁ (-ի, -ից) «կարիք, պահանջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քաղցած. վատ (?)» (անմիջական նախաձեւ՝ *l(k)-sk', *el-k-)
այստեղից է աղցիկփեղց (ախցիփեղց) կրկնավոր ձեւը։ Հավանաբար *el- արմատի ածականով ձեւ է նաեւ *el-g-ը, որից՝ աղկաղկ «թշվառ, աղքատ», եւ *lugk-ը, որից համարվում է աղքատ բառը, թեեւ ավելի հարմար է այն միացնել աղձ ձեւի հետ եւ բխեցնել *ln արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղձաւոր, աղձատրութիւն, աղձատապէս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
álkti
«քաղցած լինել»
լիտվ.
alkanas
«քաղցած»
հ. սլ.
alŭkati
«քաղցել, քաղցած լինել»
չեխ.
lakati
«պահանջ ունենալ»
ռուս. (հ. սլ.)
алкать
«ցանկանալ, ծարավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌ I (-ի, -աց, -ոյ) (աճառ, օճառ) «օճառախոտ, օջնան, օճառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Բաղադրություններ (նոր)՝ օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում։ Փոխառություն իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
օճառագործ, օճառագործարան, օճառագործութիւն, օճառազգի, օճառային, օճառանալ, օճառանման, օճառաջուր, օճառացում, օճառափոշի, օճառափրփուր, օճառել, օճառենի, օճառի, օճառում
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՌԵԼ (ուշ` աճ(ը)ռել) «իրար խառնել, շաղախել (ուշ` «տորորել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 142) կասկածով հնարավոր է համարում բխեցնել աճառ «օճառ» բառից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
եղաճառ, աճառել, աճռել, աճռկել, աճոտել, աճոտվել, աճռոտ(վ)ել, աճռճրել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 142
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՐ (-ոյ) (հաճար) «մի հացաբոյս` ճոճ, մնն, Triticum spelta L»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ades- «աճար» (անմիջական նախաձեւ՝ *adio-) (*ades/-os «աճար» ձեւի կողքին)
Քիչ հավանական է կովկասյան ծագման վարկածը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 15-16
Տե՛ս նաեւ
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃԱՐԶՕԽԱՆ «մի բոյս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՃՈՒԿ «երանք, գայլք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pog- «մարմնի մաս» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəgio-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *pəgio-` մարմնի մաս նշանակող *pog- արմատից (հմմտ. հ. հնդկ. *pājasya, ռուս. паз «աճուկ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աճուկագեղձ, աճուկային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
*pājasya
ռուս.
паз
«աճուկ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 142
Էջ 41, սյունակ 1 Էջ 41
ԱՄ -ի, -աց «տարի, տարիք»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ` ամամէջք, ամանոր, ամանորաբեր, զատամ, զառամագոյն, զառամանալ, միամեայ, եռամեայ...
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամամէջք, ամանոր, ամանորաբեր, զատամ, զառամագոյն, զառամանալ, միամեայ, եռամեայ
Էջ 42, սյունակ 1 Էջ 42
ԱՄԱՆԱԿ (-ի, -աց) «ժամանակ, ձայնավորի կամ վանկի տեւողություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. amānak
փոխատու լեզու՝ պ. amān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամանակյան, ամանակեան, ամանակություն, հինգամանակ, բազմանակ, անամանակ, երկամանակ, եռամանակ, յոգնամանակ, յոգնամանակագոյն, ամանակային, ամանակաչափ, ամանակավոր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 145