Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 234 բառահոդված (էջ 13/24)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՂՆՈՒՏ «եզնարգել (թիթեռնածաղկավոր մի բույս)» (բբ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
տըրված ըստ նմանության («կաղնու պես ամուր»)։ այս դեպքում պետք է հանել արմատական բառերի շարքից։
Էջ 377, սյունակ 1 Էջ 377
ԿԱՃ I (կայճ), -ի, -ից «քաղիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *gag- «կլոր բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gagio-)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *gag- «կլոր բան, գունդ» արմատի հետ (*gagio- > կաճ՞) կամ փոխառություն լինի իրանական աղբյուրից (հմմտ. հ. հնդկ. kača «գլխի մազ»)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաճակուռ, կճակուռ, կաճեայ, կաճեղիպակ, այծենակաճ
Էջ 378, սյունակ 1 Էջ 378
ԿԱՃՈՒԿ ««խանձարուր, բարուր» («առնապան»?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կաճ «քաղիք» արմատից
Էջ 386, սյունակ 1 Էջ 386
ԿԱՌՆ I «թաղիք»
Ստուգաբանություն ()
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ կառկուռ «հաճախ» բառը (տե՛ս)՝ սկզբնական «խիտ» ընդհանուր իմաստից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 388, սյունակ 1 Էջ 388
ԿԱՏԱՂ «կատաղում, մոլեգնում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատաղի, կատաղել, կատաղուն, կատաղած, կատաղումն, կատաղախոտ, կատաղանք, կատաղի, կատաղենի
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՐ (-ի, -աց, -ոյ (°)) «ծայր, կատար, ավարտ, լեռնագագաթ, աքաղաղի կատար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, թեքել, կամար կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ-od-)
Հազիվ թե ծագի սեմական աղբյուրից (հմմտ. եբր. keter «պսակ, թագ, կատար»):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կատարել, կատարումն, կատարելիք, կատարած, կատարեալ, կատարելապէս, կատարելամիտ, անկատար, լիակատար, դժուարակատար, երագակատար, բերակատար, հայրենակատար, խորհրդակատար, կամակատար, գործակատար, յանձնակատար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. բրբ.
kyta
«սապատ, վեր ուռած ծալք, ուռուցք»
շվեդ. բրբ.
küt
«սապատ, պալար»
Էջ 389, սյունակ 1 Էջ 389
ԿԱՏԱՔԱՆ «խնկածաղիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԱՓԱԿ «աքաղաղի ձագ, որձակ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gē(i)- «երգել, կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gə-ph-)
կապ ունենա հնդեւրոպական *gē(i)- «երգել, կանչել» արմատի հետ (*gə-ph-՞), որտեղից` լիտվ. gaidys «աքաղաղ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gaidys
«աքաղաղ»
Էջ 406, սյունակ 1 Էջ 406
ԿԻՏՐ (բբ) «վարունգ» (բարբառային)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κιτριον
Սրա սկզբնական κιτον ձեւից է հայ. կիտրոն-ը։ Լատ. եւ հուն. բառերը նշանակել են նաեւ կիտրոնից տարբեր տեսակներ, այդ թվում կինդրին (կիթրին) «սերկեւիլ» եւ կիտր «վարունգ»։ Վերջին իմաստը առկա է նաեւ վրացերենում՝ kitri։ Թուրքերենում kitre նշանակում է «գազ, խաղիրան»։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 593) հայերեն կիտր-ը բխեցնում է վրացերենից, բայց հավանաբար վերջինս հայերենի հետ միասին հունարենից ծագած բառին տվել է միեւնույն «վարունգ» իմաստը։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրացերեն
kitri
«վարունգ»
թուրքերեն
kitre
«գազ, խաղիրան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 593
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՐՈՂԻՈՎՆ (կորաղիովն ՞) «բուստ, մարջան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κοράλλιον
Մատենագիտություն
H. AG 360; Աճ. ՀԱԲ 652