Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«եղ» որոնման արդյունք՝ 1998 բառահոդված · Էջ 129 / 200
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՂ(Ճ)ՈՒՆ (մայջուն, ՄԱՂՈՒՆ) «քսուք, դեղա-բույս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. maj'ūn
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 240
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՃԱՌԱԿ (մաճռակ) «թարմ պանիր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *madio-)
Մաճ- արմատը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *madio- (*mad-) «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» արմատից, որից՝ մատաղ, թերեւս նաեւ մած բառերը
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 176
Տե՛ս նաեւ
Էջ 504, սյունակ 1 Էջ 504
ՄԱՃԱՐ (ՄԱՃԱՌ) «մաճառ, խակ գինի» (ԲՀ)
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *mad «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *madio-)
Մաճ-ը հավանաբար ծագում է հնդեւրոպական *madio- (*mad) «թաց, կաթել, հյութեղ, պարարտ» արմատից, որից՝ մատաղ բառը, այլեւ պ. māst «թթվակաթ, մածուն», գ. Mast «գիրացում, բտում, կեր»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. māst «թթվակաթ, մածուն»
գ. Mast «գիրացում, բտում, կեր»
Մատենագիտություն
Джаукян, ОИДПАЯ 176
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄԻՐԱՆ «կակաչազգի մի բույս՝ մեծ կանթեղախոտ» (բուսաբանություն)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ արաբ. māmīrān
Աղբյուր՝ պ. māmīrān
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 243
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ I «մամուռ, բաղեղ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-) *-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր, մամռարմատ, մամռակալել, մամնռակալել, մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ. —
անգլ. mos «մամուռ, ճահիճ»
լիտվ. musos «բորբոս»
ռուս. мох «մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԱԿ (-աց) ««ազատ տեղ, շտեմարան» (՞)»
Ծագումն անհայտ է (՞)
Անստույգ բառ:
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՅԵԼ «մայել, բառաչել (ոչխարի մասին)»
Բնաձայն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mei- «բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն, որի հիմքերը, թերեւս, հասնում են մինչեւ հնդեւրոպական շրջանը։ Քանի որ հնից չի ավանդվել, Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 245) հայ. եւ հ. հնդկ. բառերի նմանությունը համարում է պատահական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայյիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. māyú- «մայուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 245
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ I (-աւր, -արբ, -արբք) «մայր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *māter-
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մայրաբար, մայրակեր, մայրակնութիւն, մայրաքաղաք, մայրաքոյր, մայրեղբայր, մայրեղբայբորդի, անմայր, գորովամայր, եղբարամայր, մանկամայր, մատաղամայր, կնքամայր, ոսկեմայր, կուսամայր, համամայր, միամայր, միամաւրաց, մայրատ, մերատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. mātar
ավ. mātar
հուն. μήτηρ (դոր. μάτηρ)
լատ. māter
հ. իռլ. máthir
հ. վ. գ. muoter
Մատենագիտություն
H. AG 472; Աճ. ՀԱԲ 246
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐ III «մթություն, խավար»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *mer- «առկայծել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mrio- կամ *morio-) թերեւս կապված կամ բաղարկված է *mer- «սեւացնել, մթագույն, կեղտոտ բիծ» արմատի հետ
(ի մայր մտանել, ի մայրն դառնալ «մայր մտնել», դարձվածքներում՝ ժողովրդական ստուգաբանությամբ վերաիմաստավորված որպես մայր «մայրիկ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեւմայր, արեւմարք, մարիլ, անմար, մարմրիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. мара «մառախուղ, մշուշ»
հ. սլավ. mryj «մշուշոտ, մռայլ»
հ. սլավ. merknotí «մթնել»
ռուս. меркнуть «աղոտանալ, մարել, մթնել, խավարել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 138
Տե՛ս նաեւ
Էջ 506, սյունակ 1 Էջ 506
ՄԱՅՐԱՆ «պատվաստելու տեղ»
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ