Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ել» որոնման արդյունք՝ 4109 բառահոդված
· Էջ 129 / 411
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԱԿԵԼ
«գործել» կամ «կազմել»
(ԲՀ)
Անստույգ (թերեւս)
թերեւս նույնն է իրակել բայի հետ.
Մատենագիտություն
Աճառյան, ՀԱԲ 213
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՆՋՈՒԿ
(թթուկիչ, թթունճ, թթունուկ, թրկիճ, թրթուիճ, թաթառիճ, թրթկիճ, թրթճուկ, թրթկիչ)
«ավելուկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)ter-)
կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով
Կազմված է -ուկ վերջածանցով՝ *թրթունջ կամ *թրթինջ հիմքից, որ, թերեւս, գալիս է *(s)ter- «պինդ, ամուր, բույսի բուն կամ ցողուն» արմատից՝ կրկնությամբ, ածականով եւ ածանցով: հմմտ. օրինակ, *streu հիմքային ձեւից՝ մ. վ. գ. struzach «թփուտ»: հմմտ. նաեւ հայ. թորթ եւ թորթոշ: Կարո՞ղ է արդյոք բաղարկված լինել թնջուկ (տե՛ս) եւ, որոշ դեպքերում, պ. turs «թրթնջուկ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. վ. գ.
struzach «թփուտ»
հայ.
թորթ
հայ.
թորթոշ
պ.
turs «թրթնջուկ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՈՒՐ
(-ոյ)
«միջատաձվից ելած որդ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
կրկնավոր
կրկնավոր *tōrtōro-` *ter- «շփել, մաշեցնել, անցք բանալ, ծակել» արմատից, որից նաեւ՝ թուր.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրոց,
թրթուրակեր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τερηδών «մի տեսակ թրթուր, աղեորդ»
լատ.
starenes «փայտակեր ճճի, շաղափուկ»
լիտվ.
trandis «փայտակեր ճճի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 214
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԹՐԱԿ
«ճարտարախոս, արագադարձ (լեզվի մասին), հորդորիչ» եւ թրթրական «սրընթաց»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«բարձրաձայն խոսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tōrtōro-)
+-ակ ածանց; հմմտ. *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ»
(+-ակ ածանց) (*ter- «բարձրաձայն խոսել», *tor-, *toro-s- «բարձրաձայն, պարզորոշ») արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրթրական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
թորթոր «հորդոր»
հայ.
ըն-թեռնում
հուն.
τόρος «թափանցող, սրանցիկ, հասկանալի, պարզորոշ»
սլավ.
tortoriti «շաղակրատել» (ռուս. тороторить)
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1089;
Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 185
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐԻՔ
(-ի, -աց)
«թրիք, կղկղանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«անմաքուր հեղուկ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trēk- < *(s)ter-)
արմատից, որտեղից նաեւ՝ թարախ, թոր, թուրմ, թուրջ.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրքաժողով,
թրքանալ,
թրքած,
թրքել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
բուլղ.
toro «գոմաղբ»
լատ.
stercus «գոմաղբ. կղկղանք»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 215
Տե՛ս նաեւ
Էջ 277, սյունակ 1
ԹՐՈՂԱԿ
«թշվառ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«տրորել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *ter- «տրորել» արմատի հետ, որտեղից հ. իռլ. trōg, truak «թշվառ, դժբախտ», մ. բրետ. tru «թշվառ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թրողակութիւն,
թրողականութիւն,
թրակողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
trōg «թշվառ, դժբախտ»
հ. իռլ.
truak «թշվառ, դժբախտ»
մ. բրետ.
tru «թշվառ»
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՀՐ
(ժահռ)
«թույն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. zahr
«թույն»
Աղբյուր՝ քրդ. žāhr
«թույն»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժահրոտ,
ժահրոտել,
ժահրոտում
Մատենագիտություն
H. AG 156;
Աճ. ՀԱԲ 221
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄ
(-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց)
«մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ,
ժամադէտ,
ժամադիր,
ժամադրել,
ժամակալ,
ժամալար,
ժամապահ,
ժամակոչ,
ժամագիրք,
ժամակարգութիւն,
ժամատուն,
ժամատեղի,
յայնժամ,
ցայնժամ,
յորժամ,
առժամայն,
նոյնժամայն,
գիշերաժամ,
տարաժամ,
դատարկաժամ,
բարեժամ,
ապաժամեան
Նոր՝
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՃԱՃԵԼ
«դիպախոսել»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն
փոխանակ «դիպախոսել»-ու, որ հաստատվում է այլ ձեռագրերի «պատշաճախոսել» մեկնությամբ (հմմտ. ԲՀ, 374), այսպիսով, ժամաճաճել-ը բաղկացած է ժամ(ա) եւ ճահել բաղադրիչներից
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։