Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«արմ» որոնման արդյունք՝ 2355 բառահոդված · Էջ 129 / 236
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՄԻԼ «վնասվել, փչանալ» կամ «կոտրվել»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ինքնակմեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. ճմլել, ճմռել
նորվ. kumla «ճմլել, ճմռել»
հ. իսլ. kumla «ճզմել, ճմլել»
լիտվ. gumuluoti «ճմռել, ճզմել»
ռուս. жать (жму ) «սեղմել»
Էջ 411, սյունակ 1 Էջ 411
ԿՄՇՐՈՒԿ «հալպուպ (բույս)»
Անստույգ (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել»
Կազմված է այլուստ անծանոթ կմշր- բառակազմական հիմքից եւ բուսանունների համար սովորական -ուկ ածանցով: Կմ-ը կապ ունի՞ հ.-ե. *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել» արմատի եւ նրանից ածանցված բարբառային կմշտել բայի հիմքի հետ:
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻ «շնաճանճ, ձիաճանճ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, կծմթել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nēbh-)
արմատից` *g(ē)nēbh- (?)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆԻԻՆ «մի խոտաբույս` ձղեմ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *g(ē)nibh-)
արմատից` *g(ē)nibh- (?)
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՁՆԻ (կնձենի) «թեղի (ծառ)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *wing- «կնձնի»
բայց «կնձնի» նշանակող հնդեւրոպական *wing- արմատը (ռուս. вяз, լիտվ. vinkšna եւ այլն) հայերենում պիտի տար *գնձ-նի, եթե հայերենն այս արմատից է, ապա ենթադրելի է ն- ռնգայինից հետո ձ-ի ձայնեղացում եւ առաջին բաղաձայնի խլացում, այլապես պիտի փնտրել այլ աղբիւր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. вяз
լիտվ. vinkšna
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃ- (կի՞նճ, կու՞նճ, կնի՞ճ, կնո՞ճ) «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (հավանաբար)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
հ.-ե. արմատ՝ *geng- «գունդ, գնդվածք, գունձ, կոշտ կտոր» (անմիջական նախաձեւ՝ *gengi- / *gong-)
Աւելի քիչ հաւանական է` *gengi-` *geng- / *gong- «գունդ, գնդուածք, գունձ, կոշտ կտոր» արմատից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կնճակ, կնճափող, կնճիթ, կնճուտ, կնջութ, կնճքեղ, կնճթակերպ, կնճթանալ, կնճթադեմ, շնկնճիթ, շանակնճիթ, եղջերակնճիթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. kott «կարճ եւ հաստ բան» (<*gnet-)
հուն. γογγίλος «գնդաձեւ, կլոր»
լատ. gingiva «լինդ»
հ. իսլ. kokr «գունդ, գուրձ»
լիտվ. gùnga «գունդ, գնդվածք, գունձ»
լիտվ. gūzys «ազդրոսկրի գլուխ. կաղամբի գլուխ»
ռուս. гуз «հետույթ»
Էջ 412, սյունակ 1 Էջ 412
ԿՆՃԻՌ «կապանք, շղթա, հանգույց, դժվարություն, դավաճանություն, խարդավանք, կնճիռ, խորշոմ, խորհուրդ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *gen- «սեղմել, ճնշել, գնդված բան, գունդ» (անմիջական նախաձեւ՝ *gendio-)
Արմատից. հմմտ. հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ», հ. վ. գ. knetan «ճմռել», ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգոյց»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ. կնճ- «հաստ բան, գունդ, ելունդ»
հ. վ. գ. knetan «ճմռել»
ն. վ. գ. knoten «կապ, հանգույց»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՆՁԱԿ «?»
Անստույգ (թերեւս)
Եթե նշանակում է «հաստ» (մարդու մասին), ապա, թերեւս, կապված է կնճ- արմատի հետ
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՇԿՈՌ «հանգույց, կապ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gōrs-gōrs-) կրկնավոր
կրկնավոր՝ *gōrs-gōrs- *ger-(s)- «պտտել, ոլորել, հյուսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշկուտ, կշկոռտուն, կոչկոռտուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
նորվ. karra «կծկվել, ոլորվել, միահյուսվել»
Էջ 413, սյունակ 1 Էջ 413
ԿՈԳԻ (-գւոյ, -ւով, -եաց, -ւովք) «կարագ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou- (անմիջական նախաձեւ՝ *g"o"iio-)
արմատից, որից նաեւ՝ կով (տե՛ս)
Տե՛ս նաեւ